Zoetelief Tromp een vergeten schilder.

Jan Zoetelief Tromp 1872-1947

De eerste keer dat ik oog in oog kwam te staan met het werk van Zoetelief Tromp is nu zo'n 20 jaar geleden tijdens een kort bezoek aan de dochter van Zoetelief Tromp, Marijke die toen in een verzorgingshuis in Zeist woonde.

Het prachtig natuurgetrouw en gedetailleerd werk, de vele lichte kleuren en vooral de strandtaferelen spraken mij zeer aan.

De strandtaferelen zou ik later nog menigmaal tegenkomen in de kaartenmolens in de boekwinkel!
Tot nu toe zijn er zo'n 550 werken van Zoetelief Tromp gecatalogiseerd; olieverf, aquarellen en tekeningen, men vermoed dat er in het buitenland nog een aantal onbekende werken aan de muur hangen.

Jan Zoetelief Tromp werd op 13 augustus 1872 in Batavia Nederlands Indië geboren, hij stamde uit een Fries geslacht. Zijn vader Soko Walle Tromp was bestuursambtenaar zijn moeder Henriette Zoetelief was in Yogyakarta geboren.

Jan was een moeilijk kind dat maar niet wou luisteren, tot men er bij toeval achter kwam dat hij niks hoorde. Zijn grootmoeder ontfermde zich over haar kleinzoon en nam hem mee naar Europa, samen bezochten zij tal van specialisten.

Zo kwam Jan  op de Inrichting voor Doofstommen te Rotterdam terecht, na de lagere school gingen grootmoeder en kleinzoon terug naar Indië.

Terug in Indië kwam men tot het besef dat Jan een vak zou moeten gaan leren, hij bleek goed te kunnen tekenen.

Uit dank voor wat zijn grootmoeder voor hem had betekend voegde Jan haar achternaam Zoetelief toe aan die van hem Tromp wat in 1886 wettelijk werd goedgekeurd.

Later dat jaar in 1886 ging de gehele familie terug naar Nederland.

Jan begon toen hij 13 jaar was zijn opleiding aan de Academie voor Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen te den Haag.

In 1893 slaagde hij voor het toelatingsexamen voor de Rijks Academie voor Beeldende Kunsten te Amsterdam. August Allebè was daar zijn grote leermeester.
Na zijn studie vestigde Jan zich in den Haag waar hij werd opgenomen in een kring van bekende schilders. In 1893 werd hij lid van de kunstenaars vereniging Arti et Amicitia.
Wordt vervolgd. 

periode Blaricum

Vuurtorens in Nederland (7) IJmuiden.

lage en hoge vuurtoren IJmuiden

De geschiedenis rond de twee vuurtorens in IJmuiden is vrij recent en hangt nauw samen met de aanleg van het Noordzee kanaal in 1865.

Duizenden grondwerkers verdienden in die tijd daar hun brood met het handmatig uitgraven van het toekomstige kanaal tussen Amsterdam en de Noordzee.

De grondwerkers woonden met hun vrouw en kinderen in zelfgebouwde tijdelijke hutten nabij de werklocatie.

Bij het sluizencomplex ontstond een concentratie van dit soort "woningen", de start van een nederzetting die de naam IJmuiden kreeg, trok vissers en handelslieden aan.

Uiteindelijk is IJmuiden uitgegroeid tot een stad, een plaats waar het Noordzee kanaal via sluizen met de Noordzee is verbonden, een stad met hoogovens en wel vier havens en daarmee een van de grotere havens van Nederland.

In 1878 werden er twee gietijzeren vuurtorens ontworpen door de bekende vuurtoren ontwerper Q. Harder.

De torens moesten een lichtlijn vormen voor het in varen van het kanaal en werden rood geschilderd.

Later zijn er witte banden op aangebracht ter onderscheiding van de vuurtorens van Egmond aan Zee.

Toen in 1909 de vaargeul werd uitgediept en verbreed moest de buiten toren 10 meter worden verlaagd (dit gietijzeren gedeelte ging naar Vlieland waar het als vuurtoren dienst ging doen).

In die tijd werden beide torens weer roodbruin geschilderd, de buiten toren is in zijn geheel in 1966 40 meter zuidwaarts versleept.

Vanaf dat moment spreekt men van de Lage buiten toren en de Hoge binnen toren.
De hoge toren is 35 meter hoog en heeft tien verdiepingen en telt 159 treden het licht heeft een bereik van 32 kilometer de lage toren is 24 meter hoog heeft 5 verdiepingen en telt 88 treden.

Het skûtsje.

Skûtsjes

Het skûtsje is een Fries zeilschip of eigenlijk vrachtschip, het skûtsje vervoerde bulkgoederen, mest, aardappelen e.d.

Skûtsjes zijn vanaf de 18e eeuw tot circa 1930 gebouwd, de lengte varieert van 12 tot 20 meter,

de breedte van 3 tot 4 meter.

Al in de 20er en 30er jaren zijn er skûtsjes met hulpmotoren, pas na 1945 werden zeilen vervangen

door motoren of waren skûtsjes met beide uitgerust.

Met de komst van het binnenvaartschip verdween het skûtsje van het vrachttoneel.

Kenmerken skûtsje:

moet in Friesland gebouwd zijn

niet langer dan 20 meter zijn.

gebouwd zijn voor zeilend vrachtverkeer op het water.

mag slechts een mast hebben.

het schip moet twee zgn. zwaarden hebben.

de helmstok van het roer is vaak versierd met een opgezet stuk beschilderd hout.

De meeste skûtsjes zijn ondergebracht in twee stamboeken van het IFKS* 75 stuks, en het SKS**

14 stuks.

Jaarlijks worden er enkele voor Friesland belangrijke en voor de toeristen niet minder belangrijke

races gehouden een lust om te zien.

Het bekendst is het skûtsjesilen en de strontrace (als herinnering aan het mest vervoer over de Zuiderzee).

Dergelijke races werden al in de 19e eeuw georganiseerd, in de races van vandaag de dag komt een skûtsje uit voor een dorp of stad.
Naast races worden de schepen gebruikt voor rondvaarten en tochten op de Friese meren.

 * IFKS: de Iepen Fryske Kampioenskippen Skûtsjesilen.
** SKS: Sintrale Kommisje Skûtsjesilen.

Chinese ruimtevaart (3)

Shenzhou 10

In 1992 werden toestemming en financiële middelen verleend voor de eerste fase van het project 921 het Shenzhou (godenschip) programma. De Shenzhou is een afgeleide van de Soyoez.

De eerste Shenzhou missie SZ-1 was een onbemande test vlucht, de Shenzhou-2 bracht test dieren de ruimte in, in de SZ-3 en SZ-4 zaten poppen.

De Shenzhou 5 die op 15 oktober 2003 werd gelanceerd bracht de eerste Chinese taikonaut Jang Liwei voor een duur van 21 uur in de ruimte. 

In 2005 werd in Being het centrum voor maanonderzoek geopend.

De Shenzhou 6 volgde 2 jaar later, de Shenzhou 7 werd gebruikt voor de eerste ruimte wandeling.

In 2008 ging de eerste Chinese kunstmaan richting maan.

Op 29 september 2011 werd het Tiangong 1 ruimte laboratorium gelanceerd, de Shenzhou werd onbemand gelanceerd om de koppeling met Tiangong 1 te oefenen.

De Shenzhou 9 met aan boord drie taikonauten waaronder de eerste vrouwelijke taikonaut Liu Yang, werd op 16 juni 2012 gelanceerd, het koppelde op 18 juni 2012 succesvol aan het Tiangong 1 ruimtelab. .

In 2012 arriveert de eerste Chinese robot op de maan.

De Szenzhou 10 werd op 11 juni 2013 gelanceerd en de missie duurde 15 dagen, dit was tevens de laatste missie van het Shenzhou programma.

De lancering van een tweede groter ruimtelaboratorium staat voor 2016 gepland, naar verwachting zal er in 2017 een Chinese maangrondhapper op de maan landen.

De bouw van een permanent ruimtestation wil men voor 2020 gerealiseerd zien en zal nadat het eerste gedeelte van Tiangong 3 gelanceerd is een aanvang nemen.
Voor 2024 wil men de eerste Chinees op de maan hebben.
Tussen 2015 en 2033 wil men onbemande missies naar Mars gaan sturen, tussen 2040 en 2060 moeten dit bemande missies worden.
Of de Chinese ruimtevaart zal gaan samenwerken met de Russische of Amerikaanse ruimtevaart of beide zal voornamelijk een politieke keuze worden, hoewel op nano satelliet gebied wordt samengewerkt met de Europese ESA.

TESO: de Texelstroom komt eraan!

TESO "Texelstroom"

De Koninklijke N.V. Texels Eigen Stoomboot Onderneming TESO onderhoud sinds 1907 de veerdienst tussen den Helder en Texel.
TESO vaart momenteel met twee dubbeldek schepen de Schulpengat en de dokter Wagemaker,
de Texelstroom zal de Schulpengat gaan vervangen

De Texelstroom die in 2016 in de vaart zal gaan komen is het tweede schip met die naam, de eerste Texelstroom onderhield tussen 1966 en 1991 de veerdienst.

Op 31 juli j.l. werd de nieuwe Texelstroom op de werf  La Naval in Bilbao Spanje te water gelaten.
De Texelstroom zal naar verwachting tot 2030 in dienst blijven waarna het nog 10 jaar als reserve boot zal blijven functioneren.
Het ontwerp van de nieuwe veerboot is een samenwerking tussen ingenieurs bureau V-Job Naval architects en Vripack.

De veerboot wordt gebouwd om gedurende de komende 25 jaar aan de vervoerscapaciteit te voldoen,
de vergroting van het schip zal voor minder wachttijd zorgen.
De veerboot kan 1.750 passagiers en 350 voertuigen vervoeren.
Naast capaciteit vergroting is verduurzaming een hot item, mede gezien het streven om Texel rond 2020 geheel Co 2 neutraal te maken.
Brandstofbesparing, duurzaam opwekken van energie aan boord en vermindering van uitlaatgassen
passen binnen dit streven.
De Texelstroom gaat naast diesel olie gedeeltelijk op Compressed Natural Gas (aardgas onder druk)) varen, de pieken in de energie vraag worden opgevangen door een batterijen pakket waartoe op het bovenste dek zonnepanelen zullen worden geïnstalleerd, ook zal er warmte uit het koelwater worden teruggewonnen.
Ook zal er op water worden bespaart door hergebruik van drinkwater voor het spoelen van toiletten.
Bij het samenstellen van kleuren en vormgeving heeft men zich laten inspireren door de natuur op het eiland Texel.
De passagiersruimten zijn door het vele gebruik van glas heel transparant geworden.

De lengte van de veerboot bedraagt 135 meter en breedte 28 meter.

Buzz Aldrin nog altijd actief.

Buzz Aldrin Apollo XI 1969

Edwin Eugene "Buzz" Aldrin jr. werd op 20 januari 1930 geboren in Glen Ridge V.S., na de Montclair High School ging hij naar de militaire academie West Point waar hij afstudeerde als Bachelor of Science.

Tijdens de Koreaanse oorlog vloog hij 66 gevechtsmissies daarna werd hij in West-Duitsland gestationeerd.

In 1963 promoveerde hij als doctor op Astronautics aan het Massachusetts Institute of Technology.

Aldrin werd uit de derde groep astronauten bij NASA geselecteerd en werd samen met Jim Lovell op 9 november 1966 gelanceerd tijdens de laatste Gemini missie: Gemini 12.

Op 21 juli 1969 werd hij tijdens de Apollo XI missie de tweede astronaut die voet op de maan zou zetten.

Nadat hij juli 1971 de NASA verliet werd hij commandant bij de USAF Test Pilot School waar hij al in 1972 afscheid nam. Na zijn loopbaan bij de NASA werd hij geplaagd door depressies en alcoholisme, toen hij zich had laten behandelen kon hij de draad weer opnemen.

Hij houdt zich sindsdien bezig met de promotie van ruimte exploratie. 

Van zijn hand zijn: Return to Earth (1973) en Magnificent Desolation (2009), ook ontwierp hij een computerspel en lanceerde hij een single: Rocket Experience, in 1995 verscheen hij in de film: America, a Call to Greatness.

Aldrin toonde zich in 2003 een tegenstander van een terugkeer naar de Maan, tien jaar later presenteerde hij een "master plan" om astronauten bij toerbeurt 10 jaar op Mars te laten verblijven

en vandaar uit de ruimte verder te laten verkennen.

In mei 2013 schreef hij zijn boek: Mission to Mars.

Begin september is Aldrin in Engeland te gast geweest om zijn kinderboek:"Welcome to Mars" te promoten, in dit boek wil hij kinderen inspireren om verder de ruimte te gaan verkennen.

Hij gelooft er vast in dat het binnen 25 jaar mogelijk moet zijn een permanente basis op Mars te vestigen, dat in samenwerking met andere landen mogelijk ook Rusland.

Buzz Aldrin: de kinderen van nu zullen er in toekomst aan moeten wennen dat er mensen permanent op Mars zullen zijn en vandaar verder het heelal zullen gaan onderzoeken.

Buzz Aldrin 2013

Vuurtorens in Nederland (6) Egmond aan Zee.

vuurtoren "van Speijk" Egmond aan Zee

In 977 liet de rentmeester van de abdij van Egmond een aantal huisjes voor vissersfamilies bouwen bij de zee, deze vissershuisjes groeiden in de loop van tijd uit tot het dorp Egmond aan Zee.

Egmond aan Zee werd een belangrijke vissersplaats, er werd met pinken en bomschuiten vanaf het strand gevist.

Toen de visserij in het begin van de 20ste eeuw stopte ging het dorp zich meer en meer op het toerisme richten.

In de middeleeuwen was de vierkante toren van de St. Agnes kerk het baken voor de vissers, s'nachts

werd hier een vuur ontstoken.

In 1743 verdween de toren en een deel van het dorp in de golven, i.p.v. de toren verscheen er een

grote houten kaap op het hoogste duin de "Kaperduin".

Tot in het begin van de 19e eeuw werden er rond Egmond aan Zee op twee bakens steenkool vuren gebrand. In 1823 werd voorgesteld een vuurtoren te  bouwen in 1832 werd het plan gewijzigd er zouden twee torens moeten komen ter onderscheid van de lichten bij den Helder en Scheveningen.

Ter nagedachtenis aan van Speijk moest er een monument worden opgericht, men kwam overeen dat het een vuurtoren zou moeten worden.

Uiteindelijk werd in 1838 bepaald dat de noordelijke toren in Egmond aan Zee tot monument zou moeten worden verbouwd, aan de voet van de toren werd een hardstenen graftombe gebouwd bekleed met natuurstenen platen en een aantal gedenkplaten.

Beide vuurtorens werden in 1849 rood geschilderd, de "van Speijk" toren werd later wit gepleisterd.

In 1870 kreeg IJmuiden ook twee vuurtorens die van Egmond kregen nu ter onderscheid rode ruiten, de lichten waren nu slecht te zien de "van Speijk" toren kreeg toen toch weer gewoon glas.

Het licht van de zuidelijke toren werd in 1891 gedoofd, in 1915 werd de toren gesloopt.

In 1921-1922 werd de van Speijk toren ingrijpend verbouwd.

De omloop werd in 1967 tijdens een verbouwing omgevormd tot uitkijkpost, de schuin staande ramen vormen een opvallend detail.

De windwijzer in de vorm van een zeemeermin siert het dak van de vuurtoren. 

Sedert 1994 is de toren van 37 meter niet meer bemand.
Het zicht van het vuurtorenlicht bedraagt bij helder weer 31 kilometer.

De "van Speijk" vuurtoren is de enige vuurtoren annex monument in Nederland.