vrijdag 6 september 2019

Iwan Smirnoff, een Russische Vliegende Hollander.

Afbeeldingsresultaat voor iwan smirnoff
Iwan Wasiliwitsj Smirnoff 1895-1956.

De legendarische KLM vlucht met de Pelikaan waarbij in recordtijd van Amsterdam naar Nederlands Indië werd gevlogen, zal voor altijd met Iwan Smirnoff verbonden blijven.
Iwan Smirnoff werd ten tijde van Tsaar Nicolaas II op 12 februari 1895 geboren. In het begin van de Eerste Wereldoorlog nam hij dienst in het Tsaristische leger, raakte gewond en ging zich toen op de luchtvaart richten. In 1915 behaalde hij zijn militair brevet. Als jachtvlieger wist hij 12 overwinningen op zijn naam te zetten. Toen de Russische revolutie uitbrak vluchtte Smirnoff met nog twee man via Vladivostok naar Londen. Tot het einde van de oorlog diende hij bij de RAF. Daarna keerde hij terug naar Rusland om het "Witte" vrijwilligersleger te helpen. Door de opmars van het "Rode"leger moest hij noodgedwongen opnieuw vluchten. In Londen behartigde hij noch enige tijd de belangen van het "Witte" leger waarna hij vliegtuigmonteur bij Handley Page werd. In 1921 kwam hij in dienst bij SNETA in België en verhuisde hij al snel naar Nederland waar hij in dienst trad van de KLM. Op 4 juni 1923 was hij de eerste vlieger op de nieuw te openen lijn naar Parijs. In 1925 trouwde hij met de Deense actrice Margot Linnet  en werd in 1928 tot Nederlander genaturaliseerd. In 1928 moesten er door de KLM vliegtuigen naar Nederlands Indië worden overgevlogen voor de daar net opgerichte KNILM, gezagvoerder Smirnoff werd aangewezen om het eerste vliegtuig naar Nederlands Indië te vliegen. In Nederland werd hij beroemd als gezagvoerder van de Kerstvlucht met de "Pelikaan" naar Nederlands Indië, het toestel vertrok op 18 december 1933 en landde op 22 december in Batavia, op 26 december ving de retourvlucht aan waarna op 30 december op Schiphol werd geland, bij de aankomst waren meer dan 20.000 toeschouwers aanwezig.
Op 7 april 1940 landde Smirnoff voor de 50ste maal op Batavia hij zou voorlopig niet meer op Schiphol terugkeren, Napels zou voorlopig het einde van de KLM lijn vanuit Batavia worden. Smirnoff bleef op allerlei KLM en KNILM luchtlijnen als vlieger actief. Na Pearl Harbour werd hij in Nederlands Indië gemobiliseerd als kapitein bij de Militaire Luchtvaart van het KNIL, na allerlei vluchten in Nederlands Indië werd hij geëvacueerd naar het Noorden van Australië vanwaar hij nog talloze vluchten terug naar Ned. Indië maakte om zo veel mogelijk evacuees naar Australië te brengen. Vliegend in een DC-3 werd hij door Japanse Zero's beschoten en moest hij gewond een noodlanding maken, vier passagiers overleden de rest werd dankzij Smirnoff gered. Voor de V.S. bracht hij gedurende 9 maanden goederen van Brisbane naar Port Moresby op Papua Nieuw Guinea waarbij op de terugweg zieken en gewonden werden meegenomen.Na terugkeer in de V.S. in 1944 werd hij door de KLM belast met het verzamelen van inlichtingen omtrent nieuw aan te schaffen passagierstoestellen, inclusief het vliegen op prototypes zoals de Lockheed Constellation. Na het einde van de Tweede Wereldoorlog begon hij weer zijn normale werkzaamheden als gezagvoerder voor de KLM op de Amsterdam - Java route te hervatten. Mede door de ziekte en het overlijden van zijn vrouw stopte hij met zijn vlieger loopbaan. In 1949 nam hij ontslag en ging op Mallorca  wonen waar hij zich inzette voor een KLM verbinding met het eiland. Iwan Smirnoff overleed op 28 oktober 1956. Eind 1959 werd zijn stoffelijk overschot overgebracht naar Nederland waar het in Heemstede werd bijgezet.

vrijdag 12 juli 2019

50 jaar Apollo, opnieuw naar de maan met Artemis.

Apollo 17 Eugene Cernan working at the Rover.
50 jaar Apollo, opnieuw naar de maan.


Het is deze maand 50 jaar geleden dat de mens voor de eerste maal in de geschiedenis voet op de maan zette, wellicht een van de belangrijkste gebeurtenissen van de vorige eeuw.
Beïnvloed door de bewapeningswedloop en voortkomend uit de Koude Oorlog werd het een strijd wie als eerste de maan zou bereiken: de US of de USSR. De charismatische president Kennedy zorgde ervoor dat een mens op de maan zou gaan landen, het US ruimtevaart werd gestart en in grote snelheid volgden de Mercury en Gemini programma's elkaar op, het daarop Apollo programma zorgde voor de daadwerkelijke landing op de maan.
Op 20 juli 1969 daalde Neil Armstrong de trappen af van de maanlander "Eagle" en liep als eerste mens op de maan korte tijd later gevolgd door Buzz Aldrin.
Met Apollo 17 werd het programma beëindigd, Schmitt en Cernan waren op 11 december 1972 de laatste astronauten die op de maan arriveerden.
Nu in 2019 zijn er plannen de mens opnieuw richting maan te sturen maar nu voor langer. De plannen hiervoor dateren al vanaf president Bush die in 2004 veel geld vrijmaakte voor de NASA met de bedoeling in 2020 op de maan te landen.
Onder de regering Bush werden al de draagraket "Space Launch System" of SLS en de capsule "Orion" ontwikkeld. maar hierop werd door president Obama drastisch bezuinigd.
Inmiddels zijn het SLS en de Orion al aan de nodige tests onderworpen.
Het nieuwe ruimtevaartprogramma heeft inmiddels een naam gekregen:"Artemis". 
In 2020 zullen SLS en Orion voor de eerste keer samen worden gelanceerd, in 2022 gaat de Orion met astronauten rond de maan vliegen, in 2023 zullen de maanlander en maanwagentjes uitvoerig worden getest. Het plan is om in 2024 op de zuidpool van de maan te landen waar in de loop van de tijd, men denkt binnen 4 jaar, een permanente maanbasis zal worden gevestigd.
Eerst zal er een ruimtestation voor rond de maan worden gelanceerd een zgn.: "Lunar gateway", een klein ruimtestation dat permanent in een baan om de maan zal draaien met daarin woonvertrekken voor astronauten, een wetenschappelijk laboratorium en luchtsluizen voor bezoekende ruimtevaart toestellen tevens het station vanwaar men afdaald naar het ruimtestation op de maan, een soort mini ISS. Onderdelen van het ruimtestation zullen door de US worden gebouwd andere onderdelen zullen in samenwerking met onder meer ESA, Roscosmos worden gebouwd. De komende jaren zullen wat de ruimtevaart richting maan interessant worden!




Maanlanding
20 juli 1969

vrijdag 21 juni 2019

Hollandse invloeden op Ceylon.

Galle, V.O.C. fort.



Toen de Portugezen Ceylon het huidige Sri Lanka koloniseerden bestond het uit 7 koninkrijken waarvan Kandy, Kotte en Jaffna het grootst en belangrijkst waren. In het historische stadsdeel van Columbo dat "Fort" wordt genoemd is de plek waar de Portugezen in de 16e eeuw een handelspost bouwden. De V.O.C. die op zoek was naar specerijen en met name kaneel, peper en koffie, veroverde dit gedeelte in 1656 tot het in 1796 door de Engelsen in bezit werd genomen.
In 1602 landde Joris van Spilbergen in de baai van Batticaloa om met de vorst van Kandy handelsafspraken te maken. De 140 jaar van Hollandse aanwezigheid drukte een  blijvende stempel op het eiland en zijn oorspronkelijke bewoners. In Galle een havenstad in de zuidelijkste provincie zijn nog veel sporen van de V.O.C. tijd terug te vinden o.a. een fort dat op de UNESCO Werelderfgoedlijst is geplaatst. In Jaffna staat ook een V.O.C. fort met echte Hollandse huizen en een kerk uit 1706, ook in Unawatuna, Kalutatra en Negombo zijn nog Hollandse sporen te vinden.
Men vindt er forten en vestingen met Nederlandse namen zoals: Utrecht, Leiden en Delft, de gebouwen zijn bedekt met typisch Nederlandse dakpannen.
Toen de Hollanders de Portugezen van Ceylon verdreven  werd er Portugees vermengt met inlandse talen gesproken. Het Nederlands wat er later werd gesproken kwam onder invloed van het Portugees en Engels, wat is overgebleven zijn de Nederlandse invloeden in de Singalese en Tamil taal. Een deel van de bevolking is van Nederlandse afkomst en heeft Nederlandse achternamen, deze mensen met tevens Portugese en Engelse roots worden "Burghers"genoemd. Burghers kleedden zich Europees en waren lid van de Nederlandse Hervormde kerk, in de Engelse tijd werd de groep als aparte bevolkingsgroep erkend. In het Tamil en Singalees zijn verschillende Nederlandse woorden te vinden zoals: aardappel, pistool, kakhuis, handschoen, drukker en vlek.
De rechtspraak is gebaseerd op het Hollands Romeins recht.
In 1956 werd bij de onafhankelijkheid bepaald dat Singalees de enige officiële taal werd, veel Burghers verloren hun baan, er leven nog zo'n 40.000 Burghers in Sri Lanka waarvan de meeste in Colombo, ook zijn er een aantal Burgher organisaties waarvan men lid kan worden als men kan aantonen dat men van Hollanders afstamt waar men heel trots op is.

vrijdag 7 juni 2019

Adriaan Viruly: vlieger en schrijver.

Afbeeldingsresultaat voor adriaan viruly
Adriaan Viruly bij een KLM Constellation.

De K.L.M. wordt 100 dit jaar, een eeuw waarin veel is gebeurt. De luchtvaart maatschappij startte op het moment dat de luchtvaart nog in de kinderschoenen stond. De grote uitdaging in die jaren was een verbinding met Nederlands Indië tot stand brengen en later een Atlantische verbinding met de U.S.
Gedurende de afgelopen 100 jaar heeft de K.L.M. een aantal opmerkelijke vliegers in dienst gehad onder hen een vlieger schrijver: Adriaan Viruly.
Ariaan Vruly werd op 5 januari 1905 in Breda geboren, ging in 1917 naar de HBS in Middelburg later den Haag, vanaf 1922 studeerde hij gedurende enige tijd aan de Handelshogeschool in Rotterdam.In die tijd begon zijn schrijversloopbaan met het schrijven van verslagen voor o.a. de Telegraaf en Sport-echo. In 1925 moest Viruly in militaire dienst en meldde hij zich in Soesterberg bij de Militaire Luchtvaart afdeling. In 1927 behaalde hij het Groot Militair Brevet en werd reserve eerste luitenant vlieger. Rondjes vliegen boven Nederland vond hij op een gegeven moment genoeg en trad hij  als zovele legervliegers in dienst van de K.L.M. Op 9 juli 1931 vertrok hij met de Fokker F-VIIb  "Ooievaar" naar Indië als tweede piloot, in 1935 werd hij gezagvoerder op de Indië lijn. Na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog vluchtte Viruly via Zweden naar Engeland waar hij tijdelijk in dienst van BOAC kwam op de trans-Atlantische route.In 1944 werd hij chef vlieger op de K.L.M. lijn van Bristol naar het neutrale Lissabon. Na de Tweede Wereld Oorlog gaat Viruly op Paramaribo en Curaçao vliegen en vloog hij enige tijd voor de V.N. in het midden oosten. In 1953 werd hij door de K.L.M. tot "Commodore" (een ere titel verleend door KLM) benoemd in het zelfde jaar volgde zijn aanstelling tot chef op de Noord-Atlantische route. In 1955 trouwde Viruly voor de derde maal nu met de bekende Mary Dresselhuys.
Als schrijver maakte Viruly zijn debuut in 1930 bij uitgeverij Blitz met: "Voor vrij? ...Contact", gevolgd in 1931 met: "In de schroefwind", waarbij hij zijn tijd bij de Militaire Luchtvaart Afdeling uitvoerig beschrijft. Daarna volgde: "Met de K.L.M. naar Indië" en "wij vlogen naar Indië" waarbij zijn loopbaan bij de K.L.M. uitvoerig aan bod kwam.Daarna volgde een gestage stroom van boeken waarbij de luchtvaart de hoofdrol speelde, daarnaast publiceerde hij drie poëzie bundels en vier toneelstukken.
Op 5 september 1954 sloeg het noodlot toe, de Lockheed Super Constellation "Triton"met als gezagvoerder Viruly stortte op weg naar New York vlak bij het vliegveld Shannon in Ierland neer, drie bemanningsleden en 25 passagiers vonden de dood. Viruly overleefde het ongeluk. Op 1 september 1955 nam Viruly afscheid van de K.L.M. na bijna 25 dienstjaren en ruim 20.000 vlieguren.
Daarna ging hij verder met het publiceren van boeken waarbij het onderwerp luchtvaart steeds minder vaak zou voorkomen. Adriaan Viruly overleed op 13 augustus 1986.

vrijdag 24 mei 2019

Van Berkel's Patent: vleessnijmachines, weegschalen en watervliegtuigen.

De van Berkel WA wordt aan boord gehesen.


De aanschaf van nieuwe vliegtuigen voor de M.L.D. was door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog een groot probleem geworden. De naburige landen waren in oorlog en hadden alle fabriekscapaciteit nodig voor hun oorlogsindustrie. Nederland was hierdoor aangewezen op vliegtuigen die door uitgeweken vliegers of door pech binnen de Nederlandse grenzen terecht kwamen. Zo landde er op 22 april 1918 een Hansa Brandenburg W 12 watervliegtuig ten zuiden van Rottum, de Marine Luchtvaart Dienst testte het vliegtuig en was zeer te spreken over het vliegtuig en wilde er meer. Geprobeerd werd het toestel na te bouwen, bedrijven die het risico aandurfden konden rekenen op steun van de overheid. De commandant van de M.L.D. Vreede kende de directeur van de firma van Berkel's patent heel goed, de firma was bereid de financiële risico's te nemen voor het oprichten van een afdeling vliegtuigbouw. W.A. van Berkel was een slagerszoon en had op 12 oktober 1898 van Berkel's Patent opgericht, het bedrijf hield zich bezig met de gepatenteerde ontwikkeling op het gebied van vleesmachines en weegschalen. In 1914 werd de productie deels omgezet naar de fabricage van freesmachines en draaibanken voor het Nederlandse leger. Van Berkel stond bekend om hoge kwaliteit en stipte levering, eind 1918 ontstond de afdeling vliegtuigbouw aan de Keileweg in Rotterdam. Er werd een contract gesloten voor de bouw en levering van 35 Hansa Brandenburg watervliegtuigen, licentie rechten werden omzeild door enkele onderdelen van het vliegtuig aan te passen zodat een ander vliegtuig ontstond. Uit Duitsland werden er fijnhoutbewerkers aangetrokken , de van Berkel vliegtuigen kregen de aanduiding WA naar de initialen van de directeur.
Het debuut was tijdens de ELTA in Amsterdam in 1919, op 6 september 1919 vond de eerste vlucht plaats van Schellingwoude naar Rotterdam en terug, de productie was ongeveer 1 vliegtuig per week.
De van Berkel's bestemd voor Nederlands Indië hadden een grotere radiator boven de vleugel, en de houten drijvers werden vervangen door aluminium drijvers. De motoren werden in de loop van tijd vervangen door BMW motoren, ook de propeller en radiator werden vervangen, de houten constructie werd daarom vervangen door een staalbuis constructie. De WA's werden op schepen zoals kruisers en torpedobootjagers meegenomen werden in zee gelaten waarna men kon gaan vliegen en/of kon men er verkenningen mee gaan uitvoeren. Vanuit Nederland werden plaatsen zoals Felixstowe, Kopenhagen en Gothenburg aangedaan. Wegens de grote afstanden in Indië werd de behoefte aan een verkenningsvliegtuig met een groter vliegbereik en een aanzienlijk laadvermogen noodzakelijk.
Van Berkel's Patent kreeg de opdracht tot de bouw van de van Berkel WB eendekker, in 1920 wordt het toestel beproeft, tussen 1920- 1922 werden er 5 exemplaren afgeleverd bestemd voor Indië. Een aantal ontwerpen kwamen niet verder dan de tekentafel zoals de WD,WE,WF, WG. Door de productie van de WA en WB vlak na de Eerste Wereldoorlog speelde van Berkel's Patent een belangrijke rol in de M.L.D.  Door het uitblijven van verdere orders moest in 1921 de vliegtuigbouw afdeling van van Berkel worden ingekrompen en uiteindelijk worden gesloten. De concurrentie was groot, de meeste opdrachten kwamen bij het veel grotere Fokker terecht.
Pas in 1933 werden de van Berkel's Wa en WB uit dienst gesteld!

De van Berkel WB.



vrijdag 10 mei 2019

De V.O.C. op Formosa.

Afbeeldingsresultaat voor formosa v.o.c.
Formosa ook wel Taiwan genoemd.


Taiwanese archeologen hebben onlangs Hollandse scheepswrakken gevonden uit de V.O.C. tijd.
De schepen gingen verloren tijdens het beleg van het fort Zeelandia op Formosa in de 17e eeuw.
Zij werden gelokaliseerd in het Taijiang Nationaal Park nabij de stad Tainan vlakbij de ruïnes van het fort Zeelandia. De V.O.C. was vanaf 1624, 40 jaar aanwezig op het eiland. De handelspost was een belangrijke schakel in de V.O.C. handel tussen China en Japan, er was in die tijd veel ruilhandel.
Er kwamen in deze bloeitijd steeds meer Chinese immigranten vanuit het vasteland van China op Formosa wonen en werden invloedrijker dan de oorspronkelijke inwoners van Formosa.
Coxinga was een militair leider die in China streefde naar een restauratie van de Ming dynastie, hij stond bekend als een wreed veldheer en piraat (zoals zijn vader). In 1647 stelde hij een handelsembargo in waarbij Nederlandse zakenlui gedwongen werden naar elders te vertrekken.
Coxinga kwam op het vaste land in het nauw (de Ming dynastie kwam ten val de Qing dynastie was aan de macht gekomen) en week uit naar Formosa. De Chinese veldheer trok met een vloot van 100 schepen en 25.000 manschappen naar Formosa  waar hij weinig tegenstand vond bij de lokale bevolking. Echter het V.O.C. fort Zeelandia met 1.200 bewoners hield stand. Na een belegering van 9 maanden wist Coxinga met behulp van een verrader een heuvel bij het fort te bezetten en begon van daaruit met beschietingen.
In februari 1662 gaven de Hollanders onder het bevel van Fredrik Coyett zich over en kregen vrije aftocht. Coyett werd door de V.O.C. berecht en kreeg de doodstraf, later omgezet in verbanning.
Na het vertrek van de V.O.C. riep Coxinga zich uit tot koning van Taiwan maar stierf 4 maanden later aan malaria, zijn zoon volgde hem op, in 1683 gaf zijn kleinzoon zich over aan de Chinese keizer en werd Formasa ingelijfd door het Chinese Keizerrijk.
De V.O.C. was voorgoed uit Formosa verdreven, de gebeurtenissen in Formosa zorgden er eeuwen later voor en wel tot op vandaag de dag dat de onafhankelijkheid van Taiwan door China wordt betwist.

vrijdag 26 april 2019

De slag om de Afsluitdijk, Kornwerderzand 1940.

Deel van de stelling Kornwerderzand.


Jarenlang was de slag om de Afsluitdijk een mythe: er was in 1940 een bloedbad aangericht onder de oprukkende Duitsers op de Afsluitdijk.
Met de voltooiing van de Afsluitdijk werd de Vesting Holland en de marine basis den Helder kwetsbaar bij een aanval over land vanuit het oosten, de uitwateringssluizen in de Afsluitdijk waren tevens belangrijk bij het onder water zetten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.                               In 1932-1933 werd de stelling Kornwerderzand gebouwd, 17 kazematten: 9 voor mitrailleurs, 3 voor kanonnen, 2 voor luchtverdediging, 1 kazemat als commandopost, 1 met een zoeklicht en 1 met een aggregaat. In 1934 werd er een kazemat met zoeklicht en aggregaat toegevoegd. De stelling Kornwerderzand werd in 2 linies aangelegd, ten oosten van de Lorentz spuisluizen en 1 linie ten westen daarvan, de bovenkant van de kazematten was drie meter dik. Ten oosten van de Afsluitdijk werd de Won stelling aangelegd die 8 kilometer lang was en van Zurich, Gooium, Haaijum, Wons naar Makkum liep. Ook werd er een stelling bij de sluizen aan de andere kant van de Afsluitdijk bij den Oever aangelegd. De kazematten bij den Oever, 10 in getal werden tussen 1932 en 1936 gebouwd ten oosten van de Stevin sluizen.
Kornwerderzand werd door 255 militairen verdedigd, de Duitsers kwamen op 12 mei 1940 om circa 5 uur s'middags aan bij de Afsluitdijk en rukten verder op. De aanval mislukte mede door de inzet van de kanonneerboot Johan Maurits van Nassau. Op 13 mei vonden zware beschietingen plaats waarbij ook Stuka duikbommenwerpers werden ingezet. De stelling hield stand de Duitsers besloten per schip het IJsselmeer over te steken, al gauw volgde de capitulatie, het was voorbij. De slag om de Afsluitdijk was een van de weinige veldslagen die de Duitsers in de Tweede Wereld Oorlog verloren.
Op het terrein van het kazematten museum herinnert een monument aan de gesneuvelde Nederlandse militairen die op 11 en 12 mei 1940 bij Kornwerderzand het leven lieten.
De Duitse bezetter had daarna weinig interesse in Kornwerderzand, pas vanaf 1943 werd de stelling volledig bemand en versterkt met drie bunkers.
Na de Tweede Wereldoorlog maakte de stelling deel uit van de IJssellinie. De spuisluizen waarmee de waterstand van het IJsselmeer kon worden geregeld en daarmee de IJssel, bleef van belang om delen ten oosten van de IJssel onder te kunnen laten lopen, de stelling werd zelfs versterkt d.m.v. in beton gegoten koepels van Sherman tanks. Pas in 1964 werd de IJssellinie en daarmee de Stelling Kornwerderzand opgeheven. Een gedeelte van de stelling fungeert nu als kazematten museum.