Vuurtorens in Nederland (10) Hoek van Holland.

Vuurtoren Hoek van Holland

Met de aanleg van de Nieuwe Waterweg werd op 31 oktober 1866 een begin gemaakt, de Nieuwe Waterweg zou de levensader tussen de Rotterdamse havens en de Noordzee worden.

Werklieden en ambtenaren vestigden zich in de nieuwe vestiging Hoek van Holland, in 1893 werd de Berghaven gegraven in 1893 volgde een spoorwegverbinding met Rotterdam het jaar waarin ook de eerste veerdienst naar Engeland werd geopend.

De bebakening van de Nieuwe Waterweg bestond in 1866 uit een wit licht op het Noorderhoofd, vanaf 1876 een ijzeren opengewerkte zeskantige toren met eveneens een wit licht, op het Zuiderhoofd stond een rood havenlicht.

Op de zuidoever van de Nieuwe Waterweg op het eiland de Beer vormden twee houten lichtopstanden een lichtenlijn.

Het "hoge licht" werd een ronde gietijzeren toren met een hoogte van 30 meter, in februari 1894 werd het licht voor het eerste ontstoken.

Door de aanleg van de Maasvlakte in de jaren 60 was het vuurtoren licht te ver van de kust komen te liggen waardoor het niet goed zichtbaar meer was, het licht werd daarom in 1974 gedoofd.

Op de Maasvlakte werd toen een toren van 67 meter geplaatst, deze is door de aanleg van de tweede Maasvlakte in 2008 gedoofd en is afgebroken.

Het lage licht was in eerste instantie aan achthoekige rode stenen toren met een vast rood licht van 9 meter hoog, dat in 1893 werd gebouwd het voldeed niet en er werd een nieuwe toren gebouwd.

Het nieuwe lage licht dat in 1899 werd gebouwd werd 14,2 meter hoog en was van gietijzer, omdat het de lichtlijn van beide torens niet meer functioneerde is in 1967 het lage licht gedoofd, in 1977 is de toren naar het Havenmuseum in Rotterdam verscheept.

De "hoge vuurtoren" is tegenwoordig in gebruik als kustverlichtingsmuseum Hoek van Holland,

dankzij het initiatief van René Vas is de vuurtoren aan de Willem van Houtenstraat behouden.

Het museum herbergt een collectie kustverlichtingsobjecten en is van mei t/m september elke eerste zaterdag en zondag van de maand te bezoeken.

Grutte Pier

Grutte Pier

In maart j,l, was het Fries museum in Leeuwarden in het nieuws, een nazaat van Pier Gerlofs Donia beter bekend als Grutte Pier woonachtend in de Verenigde Staten, meende aanspraak te kunnen maken op een enorm groot zwaard afkomstig van Grutte Pier dat in het fries Museum  wordt tentoongesteld (2,13 meter 6,6 kilo, zijn helm wordt overigens in het stadhuis van Sneek bewaard).
Wie was Pier Gerlofs Donia? Voor de Friezen onder ons is dit misschien een makkelijke vraag, voor vele niet Friezen echter niet.
Grutte Pier zou een ware reus zijn geweest (moet ook wel gezien gezien de grote van zijn zwaard) donker van gelaat met een zwarte baard. Rond zijn persoon zijn tal van saga ontstaan waarvan nog moeilijk te achterhalen is wat het werkelijke waarheidsgehalte is.

Pier Gerlofs Donia werd circa 1480 in Kinswerd geboren, zijn vader was een telg uit een boerengeslacht zijn moeder was afkomstig uit de landadel.
Pier werd boer in Kinswerd trouwde en had een zoon en dochter.
In 1515 werd de boerderij door Franekers, aanhangers van Georg van Saksen in brand gestoken, de vrouw van Pier kwam hierbij om evenals vele dorpsgenoten en familie.
De leider van de Habsburgers Georg van Saksen en later de graven van Holland probeerden rechten op Friesland te laten gelden, daarvoor werden er huurlingen richting Friesland gestuurd om dit gebied te veroveren.
Pier was zijn vrouw verloren en zijn bezit kwijt geraakt en ontpopte zich door al deze gebeurtenissen als een soort rebellenleider.
In Arum richtte hij een leger op dat bestond uit arme boeren, verarmde struikrovers en bandieten dit leger kreeg al gauw de bijnaam "de Arumer Zwarte Hoop", Pier kreeg ook hulp van de Hertog van Gelre. Behalve te land opereerde hij ook met een kapervloot op de Zuiderzee waarmee hij Hollandse steden en schepen plunderde, volgens de overleveringen wist Pier tijdens een zeeslag 28 Hollandse schepen te kapen en de bemanningsleden liet hij overboord gooien.
Volgens de zelfde overleveringen had Grutte Pier een zin bedacht die alleen Friezen konden uitspreken: Bûter, brae en griene tsis, wa't dat net sizze kin is gjin oprjochte Fries, wie deze zin niet kon uitspreken moest voor zijn leven vrezen.
Toen bleek dat Karel de Hertog van Gelre in plaats van de Friezen te steunen nu zelf probeerde zijn macht in Friesland uit te breiden staakte Grutte Pier in 1518 de strijd.
Hij overleed op 28 oktober 1520 in Sneek.

Europese ruimtevaart (3) slot.

ESA astronaut Ulf Merbold

De eerste ESA astronaut die de ruimte in ging was Ulf Merbold, hij vloog op 28 november 1983 mee in de space shuttle Columbia vlucht STS-9.

Samenwerking met NASA resulteerde erin dat vele ESA astronauten aan space shuttle missies konden meedoen, ook het spacelab waarvan sommige missies door ESA werden gefinancierd en georganiseerd.

Ook waren er ESA astronauten aan boord van het russische ruimtestation MIR.

Na de stopzetting van het space shuttle programma is de ESA aangewezen op de Sojuz uit Rusland.

In de tachtiger jaren drong Frankrijk er op aan dat Europa een zelfstandig ruimtevaartuig zou gaan ontwikkelen, het moest een soort mini shuttle worden de "Hermes" een klein ruimtevaartuig dat 3 tot 5 astronauten zou kunnen vervoeren plus vracht voor wetenschappelijke experimenten.

De "Hermes" zou door de Ariane 5 gelanceerd moeten worden.

Het kwam nooit tot produktie, na de val van de Sovjet Unie was ESA uit op samenwerking met Rusland, en wel op het ruimtevaart vlak, wat het einde van "Hermes" inluidde inmiddels was wel € 2,8 miljard uitgegeven!

Het "Columbus" ruimtestation dat ook in ontwikkeling was volgde een zelfde lot.

In november 2012 ging de ESA een samenwerking overeenkomst aan met de NASA en stapte in het Orion project.

Ook is er sinds september 2014 een samenwerking met de Sierra Nevada Corporation voor de ontwikkeling van de Dream Chaser, een ruimtevaartuig dat zal worden gebruikt om passagiers en vracht te vervoeren van en naar het ISS.

Op satelliet gebied werkt de ESA samen met de EU aan een civiel navigatie netwerk Galileo volgens planning  in 2019 wereldwijd operationeel zijn.

Het project is al verschillende malen in de problemen gekomen en werd in 2011 al op € 4,8 miljard geschat Galileo zal uit 30 satellieten bestaan.

In de loop van tijd heeft de ESA alleen of in samenwerking met anderen zoals NASA verschillende successen kunnen boeken o.a.:
De Hubble telescoop, Giotto naar de komeet Halley, Ulysses naar de noord en zuidpool van de Zon,
en recentelijk de ruimtesonde Rosetta naar de komeet Churyumov-Gerasimenko 67 P waar de lander
Philea een zachte landing maakte.

Voor de toekomst staan er de volgende projecten op stapel:
lancering in 2018 van de James Webb telescoop samen met de NASA.
het naar Mars sturen in 2018 van de Exomars (een marslander en rover).

Kaap Hoorn-vaarders.

Kaap Hoorn

Kaap Hoorn is de zuidelijkste punt van Zuid America en ligt onder in Chili op een eilandje voor de kunst van Vuurland, de Kaap is vrijwel onbewoond op een kleine bemande post met vuurtoren na.

Kaap Hoorn werd door Willem Corneliszoon Schouten, die samen met Jacob le Maire de Kaap rond voer, ontdekt en wel op 29 januari 1616, nu bijna 400 jaar geleden.

De ontdekking kwam per toeval, Schouten en le Maire waren op zoek naar een vrije doorgang naar het verre oosten, de nieuwe route had het voordeel dat er veel meer manoeuvreer ruimte was dan de al bekende Straat van Magellaan.

Pas vanaf de 19e eeuw werd de route regelmatig door het scheepvaartverkeer gebruikt.

Voor zeiljachten blijft het tot de dag van vandaag een uitdaging de Kaap te ronden, de route is nu ook in de Volvo Ocean Race opgenomen.

De Stichting Nederlandse Kaap Hoorn-vaarders is een voortzetting van de in 1985 opgegeven Vereniging van Nederlandse Kaapvaarders.

Van de Vereniging van Nederlandse Kaapvaarders konden alleen Nederlanders lid worden die met 

lading vervoerende zeilschepen de Kaap Hoorn rondden.

De laatste nog levende Kaap Hoorn-vaarder was Pieter van de Hoek die in 2003, 88 jaar oud was.

De Stichting Nederlandse Kaap Hoorn-vaarders is, hoe kan het anders, in Hoorn gevestigd.

Iedere zeezeiler mits lid van de Stichting die, van 50 graden Zuid in de Stille Oceaan de Kaap Hoorn rond naar 50 graden Zuid in de Atlantische Oceaan of anders om, krijgt een penning van de Stichting, de schipper krijgt een trofee van de gemeente Hoorn.

De Stichting heeft tevens oudheidskamers in Hoorn die de moeite van het bezoeken waard zijn.
Rond het 400 jarig jubileum zijn er in en rondom Hoorn tal van festiviteiten georganiseerd.

J.H. Isings schilder en illustrator.

J.H. Isings 1884-1977

Johan Herman Isings werd op 31 juli 1884 in Amsterdam geboren, hij begint als manusje van alles bij een decoratieschilder en gaat verder als technisch tekenaar.

's Avonds volgt hij lessen aan de Tekenschool voor Kunstambachten, hij laat zich inspireren door de illustrators uit zijn tijd zoals Charles Rochussen.

Op 19 jarige leeftijd maakt hij tekeningen voor het weekblad Timotheus, hij begint ook als boek illustrator, tot in 1970 zijn er honderden boeken en ook bijbels door hem geïllustreerd.

Hij trouwde in 1909 en betrekt een woning genaamd "in 'd Opgang" aan de Kolonieweg 6 in Soest.

Isings komt in contact met Cornelis Jetses die met zijn gezin in Zeist woont en waaruit een levenslange vriendschap ontstaat.
Het is Jetses die Ising in contact brengt met de uitgever J.B. Wolters in Groningen (opdrachtgever van o.a. de schoolplaten).

In 1911 verschijnt de eerste schoolplaat "op den Dam omstreeks 1665" uit de serie "schoolplaten voor de vaderlandsche geschiedenis" in totaal maakt Isings 43 platen voor deze serie.

Schoolplaten die er voor zorgden dat generaties schoolkinderen kennis maakten met de vaderlandse geschiedenis, geschiedenis die door Isings zichtbaar werd gemaakt en van kleur werd voorzien.

Een verzameling van zijn werk is te vinden in het museum Oud Soest in Soest.

In 1916 stierven zijn vrouw en drie kinderen aan tbc, Isings gaat tijdelijk bij Jetses wonen en keert daarna terug naar zijn woning in Soest, waar hij opnieuw in het huwelijk treed, hier heeft hij tevens zijn atelier en blijft er tot zijn dood in 1977,

Na zijn overlijden is er in 1982 in het Centraal museum in Utrecht en later in het het Drents museum een overzicht expositie  geweest "de geschiedenis gekeurd".

In 1984 verscheen: Isings Bekend en onbekend, ook verscheen: J.H. Isings historieschilder en illustrator.

Texel 600 jaar stad.

de Slufter Texel

Het eiland Texel is behalve Waddeneiland ook een stad, het kreeg op 26 maart 1415 stadsrechten verleend door graaf Willem IV van Holland.

De eerste menselijke sporen op Texel dateren uit 8.000-4.500 v.Chr.

Texel werd in in de 13e eeuw onderworpen door graaf Floris V van Holland.

Texel heeft altijd een vijand gehad, de zee, de zee die Texel  eigenlijk ook beschermde tegen invloeden van buitenaf, Texel een stad met de zee als stadsmuren.

Tot 1170 was Texel met het vasteland verbonden, de Allerheiligenvloed in dat jaar maakte hier een eind aan Texel werd eiland.

Texel zoals wij het nu kennen bestond uit twee eilanden Texel en Eyerlandt, in 1630 werd een zanddijk aangelegd tussen de twee eilanden, pas in 1836 werd het tussengebied verder ingepolderd.
Werkgelegenheid is er altijd voldoende geweest, loodsen voor het scheepvaart verkeer, de VOC en de admiraliteiten van Amsterdam en het Noorder Kwartier gebruikten de rede van Texel om hun schepen van proviand te voorzien, ook de walvisvaart voorzag in veel werkgelegenheid.
Tegenwoordig zorgen landbouw, visserij en toerisme voor de werkgelegenheid.
De grootste bron van inkomsten is het toerisme, dankzij natuurgebieden zoals o.a. de Slufter, de Schorren en het Nationaal Park de Duinen van Texel, het Noordzee strand en de Waddenzee en niet te vergeten de watersport.
Ook trekt het eiland veel vogelliefhebbers, er broeden in het voorjaar ongeveer 80 verschillende soorten vogels, in totaal zijn zo'n 300 soorten op Texel waargenomen.
Een van de zwartste pagina's uit de geschiedenis van Texel zijn de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog en dan met name de opstand van een Georgisch bataljon op 5 april 1945, tijdens de gevechten die volgden zijn 565 Georgiërs, 120 Texelaars en ongeveer 800 Duitsers omgekomen.

Het Texel van nu heeft een land oppervlakte van 170 km², de gemiddelde lengte is 20 kilometer en de gemiddelde breedte is 8 kilometer, de oppervlakte inclusief binnen en buiten wateren is
585,96 km², daarmee is Texel de grootste stad van Nederland.
Texel heeft als doelstelling om in 2020 een energie neutraal eiland te zijn.

Vuurtorens in Nederland (9) Katwijk.

vuurtoren Katwijk

Een van de oudste vuurtorens die helaas niet meer als zodanig functioneert is de vuurtoren van Katwijk, boven de toegangspoort van de vuurtoren vindt men het jaartal 1605.

Katwijk was in de Romeinse tijd een belangrijke handelsplaats en steunpunt, daarna trad spoedig verval in pas na 1200 vestigden er zich rond Katwijk kleine vissersgemeenschappen, vissers in die tijd woonden in vissershutten.

In 1388 kwam ook de vismarkt naar Katwijk, het dorp groeide uit tot een belangrijke vissersplaats, na 1880 is Katwijk ook bekend als badplaats, de plaats trok ook veel kunstenaars.

Voor 1605 beschikte Katwijk over een houten vuurbaak, in 1605 vroegen de vuurboetmeesters aan de Staten van Holland subsidie voor het bouwen van een nieuwe (stenen) vuurbaak men kreeg op 3 augustus van dat zelfde jaar toestemming voor het bouwen van vuurbaak tegen een jaarlijkse rente.

de rente werd betaald uit het vuurgeld dat de schippers jaarlijks betaalden.

Boven op de vuurbaak werd een open houtvuur gestookt later werden dat kolen.

Rond 1850 verscheen er een huisje op platte dak van de baak, daarin werden olielampen en reflectoren geplaatst.

In 1901 werd de toren opgeknapt de muren van de toren werden verzwaard.

Het licht van de vuurtoren werd in 1916 gedoofd toen de laatste bomschuit uit Katwijk was verdwenen, de vuurtoren was er louter voor de vissers geweest en die waren naar of IJmuiden of Scheveningen vertrokken de visafslag bleef wel in Katwijk.

De toren heeft tussen 1920-1930 als opslag voor gist gediend.

Tijdens de Duitse bezetting overleefde de toren de bouw van de Atlantik wal, waarvoor in Katwijk 

de boulevard met de grond gelijk werd gemaakt.

Sinds 1968 is de oude vuurtoren zomers opengesteld voor het publiek, op het plein voor de toren staat een oude bomschuit die aan het visserij verleden van weleer herinnerd.

De 14 meter hoge toren is aan de zuid west kant van het dorp te vinden.