Gevlogen boven Nederland: de Gloster Meteor.

Gloster Meteor 322 sqdrn Soesterberg (foto: A.v.Wijk)

De Gloster Meteor was de eerste straaljager die na de Tweede Wereldoorlog in Nederland zou gaan vliegen bij de Koninklijke Luchtmacht.

In 1942 waren de straalmotoren (ontwerp Frank Whittle) voor de Gloster Meteor getest en kwam ook de romp van het toestel gereed. Het prototype vloog in 1943.

De eerste operationele exemplaren werden op 27 juli 1944 ingezet tegen de V-1.

Wegens het hoge brandstofgebruik werden de Meteors alleen als onderscheppingsjager ingezet.       De eerste versies vlogen nog zonder schietstoel, de mk.VIII werd met de Martin Baker schietstoel uitgerust. Tussen 1942 en 1954 werden 3.947 Gloster Meteors gebouwd.

Op 17 maart 1948 vindt de ondertekening van het verdrag van Brussel plaats waarin de westerse ondertekenaars voor een gemeenschappelijke luchtverdediging kiezen. De ondertekenaars besluiten tot het vormen van een Westerse Defensie unie, de voorloper van de NAVO die op 4 april 1949 wordt opgericht.

Nederland besluit tot de aanschaf van de Gloster Meteor om bij te dragen aan de gemeenschappelijke verdediging van West Europa, in 1948 worden er er 61 Gloster Meteor F mk.IV en 45 Gloster Meteor T mk. VII besteld. Op 27 juni 1948 arriveren de eerste drie Gloster Meteor F mk.IV straaljagers op de vliegbasis Twenthe bij de Jachtvliegschool.

De toestellen worden in het Verenigd Koninkrijk gebouwd en erna door Nederlandse vliegers aan een testvlucht onderworpen alvorens de toestellen naar Nederland worden overgevlogen.

Al snel besluit men tot de aanschaf van een verbeterde versie de mk.VIII, deze worden echter in Nederland gebouwd, Fokker krijgt het contract voor de licentiebouw en groot onderhoud van 160 stuks.Na de bouw werd iedere Gloster Meteor door testvliegers van Fokker ingevlogen alvorens het toestel op de betreffende vliegbasis werd afgeleverd, waarna alle toestellen van een squadron code en bijbehorende kleur worden voorzien:

322 squadron  code: 3W     kleur: blauw   vliegbasis Soesterberg

323 squadron  code: Y9      kleur: blauw   vliegbasis Leeuwarden

324 squadron  code: 3P      kleur: oranje   vliegbasis Leeuwarden

325 squadron  code: 4R      kleur: geel      vliegbasis Leeuwarden

326 squadron  code: 9I       kleur: rood      vliegbasis Leeuwarden, Twenthe, Woensdrecht

327 squadron  code: 7E      kleur: rood      vliegbasis Volkel, Gilze Rijen, Soesterberg

328 squadron  code: 8S      kleur: oranje    vliegbasis Volkel, Soesterberg

In augustus 1949 vestigd majoor Flinterman in de Y9-7 het Nederlandse hoogterecord van 14.821 meter en later een record van een gemiddelde snelheid van 953,1 km per uur.

Tussen 1952 en 1955 trad het met vier Gloster Meteors uitgeruste demonstratie team "Ruiten Vier" op, afkomstig van het 327 squadron op Soesterberg.

Gedurende de periode dat de Gloster Meteor inzetbaar was vonden er talloze ongelukken plaats veelal met dodelijke afloop. Vanaf 1955 werd de Gloster Meteor geleidelijk uit dienst gesteld en vervangen door de Hawker Hunter.

Het Nationaal Militair Museum in Soesterberg heeft een Gloster Meteor F mk. IV en een T mk.VII in haar collectie.

Gevlogen boven Nederland: de Hawker Hunter.

Hawker Hunter F mk.6  325 squadron Soesterberg

De Hawker Hunter werd in de tweede helft van de veertiger jaren ontworpen door het team van Sir Sydney Camm (ontwerper van de Hawker Hurricane).

Het toestel had een pijlvleugel met een hoek van 35 graden en een straalmotor met luchtinlaten in de vleugelwortels. De eerste vlucht van het prototype P. 1067 vond plaats op 20 juli 1951.

Op 7 september 1953 verbrak een aangepast prototype met Neville Duke als testvlieger het wereldsnelheidsrecord.

Beroemd was het RAF demonstratieteam "the Black Arrows" met 22 Hawker Hunters in formatie en meer van recenter datum de "de Patrouille de Suisse". In totaal werden er 1.972 Hunters gebouwd.

De luchtmachten van België en Nederland zochten een opvolger voor de Gloster Meteor, in 1953 werd de Hawker Hunter door 4 ervaren vliegers aan de tand gevoeld, met goed resultaat.

Er werd een consortium opgericht waarin Fokker, SABCA en Avions Fairey gingen samenwerken en in licentie de Hawker Hunter gingen bouwen.

De Koninklijke Luchtmacht kreeg de beschikking over 96 mk.4 Hawker Hunters met een Rolls Royce Avon mk.120 motor met 3.630kg stuwkracht.

De eerste 6 Hunters werden in het Verenigd Koninkrijk gebouwd de overige door Fokker die tussen februari 1956 en november 1957 werden afgeleverd.

In 1957 werd de productie gestart van de eerste van in totaal 93 Hawker Hunters mk.6, de aflevering werd in 1959 afgerond. Om aan de zwaardere eisen voor onderscheppingsjagers te kunnen voldoen

werden onder de vleugels van de Mk.6 ophangpunten gemaakt om de Sidewinder te kunnen meevoeren.

De trainingsversie van de Hunter de T Mk.7 werd in het verenigd Koninkrijk gebouwd en in de jaren 1958, 1959 afgeleverd, 20 stuks in totaal.

De Hunters van het 322 squadron zijn van 1960 t/m 1962 gestationeerd geweest op Biak in het voormalig Nederlands Nieuw Guinea, de toestellen werden er heen getransporteerd door het vliegkampschip de Karel Doorman.

In eerste instantie waren ook de Hunters van een squadron code voorzien:

322 squadron   code 3W      donkerblauw              Soesterberg, Biak

323 squadron   code Y9       lichtblauw                  Leeuwarden

324 squadron   code 3P        oranje                         Leeuwarden, Twenthe, Leeuwarden

325 squadron   code 4R       geel                            Leeuwarden, Soesterberg

326 squadron   code 9I         rood                           Woensdrecht, Soesterberg

327 squadron   code 7E        rood                           Soesterberg

Op 27 augustus 1968 vertrokken de laatste vier Hunters vanaf de vliegbasis Soesterberg naar Dunsfold in het Verenigd Koninkrijk.

De squadrons 322 & 323 gingen over op de F-104G Starfighter, het 3325 squadron werd gedeactiveerd, de squadrons 324, 326 en 327 werden Geleide Wapen squadrons en in West Duitsland gestationeerd.

De N-122 en N-144 maken deel uit van de collectie van het Nationaal militair Museum in Soesterberg.

Sinds 2005 vliegt de Dutch Hawker Flight vanaf de vliegbasis Leeuwarden met twee ex RAF Hunters een Mk.6 en een Mk.8c.

Hawker Hunter: stunten of alleen voorvliegen?

Hawker Hunter Mk.6, 325 squadron (René Butselaar)

De ramp met een Hawker Hunter T.7 nabij Shoreham in Groot Brittannië  van afgelopen zondag waarbij elf mensen zijn omgekomen, roept de vraag op of het nog wel verantwoordelijk is te stunten met een straaljager die in het midden van de vijftiger jaren de fabriek verliet.

De Hawker Hunter vormde in de vijftiger en zestiger jaren de ruggengraat van de Nederlandse luchtverdediging.

Nederland had de beschikking over de Mk.4 versie (96 stuks) en de Mk.6 versie  (93 stuks) voor trainingsdoeleinden werd de T.Mk.7  (20 stuks) aangeschaft.

De Hawker Hunter vloog vanaf de vliegbasis Leeuwarden, Soesterberg, Twente, Woensdrecht en vanaf Biak in het voormalig Nederlands Nieuw Guinea.

Op 27 augustus 1968 vertrokken de laatste 4 Hawker Hunters vanaf de vliegbasis Soesterberg naar Dunsfold  in het Verenigd Koninkrijk.*

Door een aantal enthousiastelingen werd in 2005 de Dutch Hunter Foundation opgericht met het doel deze klassieke sierlijke straaljager weer in het Nederlandse luchtruim te laten vliegen.

Zo kwam de Hawker Hunter na 40 jaar weer terug op Nederlandse bodem, men opereert vanaf de vliegbasis Leeuwarden waar men de beschikking heeft over twee Hawker Hunters een T.8C en F.6A, beide in 1956 gebouwd.

Er wordt met beide toestellen gemiddeld 40 uur per jaar gevlogen en dat niet alleen in Nederland.

Ik heb beide toestellen nu menig maal zien vliegen, maar loopings laag bij de grond zijn uit den boze, het risico met dergelijke toestellen van 60 jaar oud is veel te groot.

Naast het grotere risico slachtoffers te maken op de grond is het natuurlijk ook jammer historische vliegtuigen te verliezen met gewaagde stunts.

Het is daarom te hopen dat de regels voor het vliegen met dergelijke vliegtuigen verder worden aangescherpt en daarna Europees eensluidend worden (nageleefd).

*Bron: www.ikzagzevliegen.nl