Bob van der Stok, vlieger, Engelandvaarder, oorlogsheld.

Bob van der Stok

Hoe zit het toch met oorlogshelden? de een is vanaf dag een de held en blijft dat zijn leven en zelfs daarna. De ander is bescheiden, zo bescheiden dat het tientallen jaren duurt voordat zijn belevenissen door hemzelf, aan het papier zijn toevertrouwd.
Ik heb het hier over Bob van der Stok geboren op 13 oktober 1915 in Pladjoe, Sumatra als zoon van een Delfts ingenieur die daar  voor de Shell werkte. Terug in Nederland gaat Bob naar het lyceum in den Haag en het Lyceum Alpinum in Zwitserland en schrijft zich in 1934 in voor de studie medicijnen in Leiden. Bob onderbreekt zijn studie om de vliegeropleiding op Soesterberg te gaan volgen en zwaait er af als reserve officier vlieger en vervolgt zijn studie medicijnen in Utrecht. In 1939 komt hij onder de wapenen en vliegt vanaf de Kooy in de meidagen van 1940 verschillende oorlogsmissies, na de demobilisatie neemt hij zijn studie weer op. Bob van der Stok onderneemt ondertussen verschillen pogingen om naar Engeland te ontsnappen na 3 pogingen lukt het. Hij ontsnapt op 9 juni 1941 met de onder Zwitserse vlag varende "St. Cerque" samen met Peter Tazelaar, Erik Hazelhoff Roefzema en Buitendijk. Na enige tijd wordt hij opgeleid op de Spitfire en vliegt hij voor de RAF. Op 12 april 1942 wordt hij boven Noord- Frankrijk bij St.Omer neergeschoten en wordt daarna gevangen genomen, hij wordt per trein naar het doorgangskamp Dulag Luft vervoerd en vandaar naar Sagan waar hij in Stalag Luft III een groot krijgsgevangenkamp terecht komt.
Hier neem Bob van der Stok deel aan de meest spectaculaire ontsnapping uit de oorlog beter bekend als "The Great Escape" naar de film die er op is gebaseerd.
Op 24 maart 1944 ontsnappen 77 gevangen door een tunnel 50 van hen worden daarna geëxecuteerd.
Bob van der Stok en twee Noren zijn de enige die werkelijk weten te ontsnappen.
Per trein reist Bob met vervalste papieren via  Sagan, Breslau, Leipzig, Osnabruck, Oldenzaal naar Utrecht waar hij hulp krijgt, korte tijd daarna gaat het via Amersfoort, Maastricht, Brussel,Toulouse door de Pyreneeën naar het Britse consulaat in Madrid vandaar naar Gibraltar, waarna hij op 20 mei 1944 per DC-3 in Groot-Brittannië arriveert.
Bob van der Stok wordt bevorderd en krijgt het bevel over het 322 squadron dat inmiddels in Schijndel is neergestreken, van daar gaat het naar het vliegveld Twente en Cloppenburg bij Hannover, daarna keert het squadron terug naar Groot-Brittannië en word Bob uit de RAF ontslagen. Bob wordt Luitenant Kolonel en krijgt het Commando Luchtverdediging Nederland aangeboden maar hij bedankte en ging in 1946 terug naar de college zalen, studeerde in 1950 af als arts en emigreerde in 1951 als arts naar de V.S.,specialiseerde zich en trekt via New York naar New Mexico en later Californië. Na zijn pensionering wordt hij periodiek scheepsarts op een passagiersschip varende tussen San Francisco en Honolulu, ook werd hij geruime tijd aan het Spacelab project van NASA in Huntsville, in 1970 vertrekt hij naar Hawaï waar hij honorary vice-commodore van de U.S. Coast Guard werd(hij deed mee aan 162 reddingen en werd hiervoor drie maal onderscheiden).
Hij sterft op 8 februari 1993 in Virginia Beech, Virginia op 77 jarige leeftijd.

Beide broers van Bob van der Stok kwamen in concentratie kampen om het leven, zijn vader stierf kort na de oorlog aan de verwondingen hem toegebracht door de Gestapo.

Bob van der Stok ontving talloze onderscheidingen: Bronzen Leeuw, Bronzen Kruis, Vlieger Kruis Kruis van Verdienste en Officier in de Orde van Oranje Nassau, Member of the Britsh Empire, Belgische, Poolse en Franse onderscheidingen. 
De C-130 Hercules van de Koninklijke Luchtmacht de G-781 is naar Bob van der Stok vernoemd. 

Het Nationaal Park Lauwersmeer nieuwe natuur.

Lauwerszee afgesloten

Daar waar de Friese gemeente Dongeraldeel (o.a. Paesens, Moddergat en Anjum) en de Groningse gemeente de Marne (o.a. Lauwersoog en Zoutkamp) samenkomen vindt men het Nationaal Park Lauwersmeer. Het Lauwersmeer en omgeving werd op 12 november 2003 tot Nationaal Park verklaart, het park ongeveer 60 km2 groot ligt voor voor het grootste gedeelte in Groningen.
In 1969 werd de Lauwerszee afgesloten en werd het Lauwersmeer, de eerste plannen tot afsluiting dateerden al uit 1849.
De stormramp van 1953 en de kerstvloed van 1954 hebben grote invloed, het verkorten van kustlijn en het vergroten van de veiligheid werden steeds belangrijker.
De afsluitdijk die de Lauwerszee zou afsluiten werd 13 kilometer, dijken rondom de Lauwerszee zouden 32 kilometer bedragen, een keuze was toen gauw gemaakt. Spuisluizen zorgen ervoor dat overtollig water in de Waddenzee verdwijnt en bij hoog water kan worden afgesloten.
Door de afsluiting verloor Zoutkamp zijn natuurlijke haven richting Waddenzee.
In het gebied van het Nationaal Park broeden jaarlijks ruim 100 vogelsoorten en overwinteren elk jaar tienduizenden ganzen.
Steltkluten, lepelaars, zeearenden je kunt ze allemaal vinden, naast vogels vind je er ook orchideeën,
Schotse hooglanders, vossen en konikpaarden.
Twee maal per jaar staat het Lauwersmeergebied in het teken van de vogeltrek, het is goed mogelijk 30.000 brandganzen te zien overvliegen.
In het park zijn tal van kijkheuvels, vogelkijk hutten, uitkijk en observatie torens te vinden.
Ook op de buitendijkse gebieden van Noord Friesland is naast het genieten van de uitzichten op de waddeneilanden veel op vogelbroed/trek te beleven.Bij het park is er ook het e.e.a. te zien.
Bezienswaardig zijn de molens: "de Hond" (1861) in Paessens en de "Eendracht"(1889) in Anjum, de kerken  in Paesens (ca.1200) , Moddergat (ca.1250) en de Michaelkerk (1182) van Anjum zijn zeker een bezoek waard.
Nog meer natuur? vanuit de haven van Lauwersoog organiseert Staats Bos Beheer in de maanden augustus t/m oktober excursies naar het waddeneiland Rottumeroog waarbij men ook langs Rottumerplaat vaart.

Nationaal Park Lauwersmeer

Nederland en Gibraltar, 25 april 1607 en augustus 1704.

zeeslag bij Gibraltar.

Tot twee maal toe leverde een Nederlandse vloot slag met de Spanjaarden bij Gibraltar, beide keren succesvol nou ja succesvol de tweede keer ging onze Engelse bondgenoot er met de buit van door.
Op 25 april 1607 was het de eerste maal dat een Nederlandse vloot zo ver van huis slag leverde en wel met de Spanjaarden.
De Spaanse galjoenen waren groter en beter bemand en bewapend dan de vloot van de Republiek die uit spiegelschepen bestond.
Het entergevecht zorgde voor de overwinning, volgens het plan van Luitenant Admiraal Jacob van Heemskerck (bekend van de overwintering op Nova Zembla) zouden de schepen van de Republiek twee aan twee een groter Spaans galjoen aanklampen, wat een succes bleek.
De Nederlanders hadden aangetoond ver buiten de Hollandse grenzen te kunnen toeslaan.
helaas sneuvelde van Heemskerck, hij kreeg op 8 juni dat jaar een staatsbegrafenis.
De gebeurtenis ging de annalen in als de slag bij Gibraltar.
In 1704 zouden de Nederlanders zich weer vertonen bij Gibraltar maar nu samen met de Engelsen, men was namelijk een coalitie aangegaan ten tijde van de Spaanse successie oorlog.
Op 1 augustus verscheen de vloot onder de Engelse admiraal Sir George Rook en de Nederlandse luitenant admiraal Gerard van Callenburgh in de baai van Gibraltar om de vesting op te eisen voor de Spaanse troonpretendent Karel III.
Op 3 augustus voerde de vloot een hevig bombardement uit, tegen de middag landden er Nederlandse en Engelse mariniers en namen een batterij in.
De Nederlanders speelden hier een hoofdrol, een Nederlandse marinier beklom als eerste de rots,
en hadden net zo veel recht op Gibraltar als de Engelsen.
De volgende ochtend op 4 augustus verlieten de Spanjaarden voorgoed Gibraltar.
Onder de vrede van Utrecht in 1713 werd Gibraltar "voor altijd" overgedragen aan de Engelsen.
De rots bleef van strategisch belang, vanuit Gibraltar wordt de doorvaart door de straat van Gibraltar gecontroleerd.
Spanje betwist het gebied, in 2002 sprak 99% van de bevolking (circa 30.000) zich uit voor banden met Groot-Brittannië, de economie van de rots draait op financiële instellingen en toerisme.
Volgens een legende blijft Gibraltar Brits zolang er apen op de rots zijn.

Gevlogen boven Nederland: de Gloster Meteor.

Gloster Meteor 322 sqdrn Soesterberg (foto: A.v.Wijk)

De Gloster Meteor was de eerste straaljager die na de Tweede Wereldoorlog in Nederland zou gaan vliegen bij de Koninklijke Luchtmacht.

In 1942 waren de straalmotoren (ontwerp Frank Whittle) voor de Gloster Meteor getest en kwam ook de romp van het toestel gereed. Het prototype vloog in 1943.

De eerste operationele exemplaren werden op 27 juli 1944 ingezet tegen de V-1.

Wegens het hoge brandstofgebruik werden de Meteors alleen als onderscheppingsjager ingezet.       De eerste versies vlogen nog zonder schietstoel, de mk.VIII werd met de Martin Baker schietstoel uitgerust. Tussen 1942 en 1954 werden 3.947 Gloster Meteors gebouwd.

Op 17 maart 1948 vindt de ondertekening van het verdrag van Brussel plaats waarin de westerse ondertekenaars voor een gemeenschappelijke luchtverdediging kiezen. De ondertekenaars besluiten tot het vormen van een Westerse Defensie unie, de voorloper van de NAVO die op 4 april 1949 wordt opgericht.

Nederland besluit tot de aanschaf van de Gloster Meteor om bij te dragen aan de gemeenschappelijke verdediging van West Europa, in 1948 worden er er 61 Gloster Meteor F mk.IV en 45 Gloster Meteor T mk. VII besteld. Op 27 juni 1948 arriveren de eerste drie Gloster Meteor F mk.IV straaljagers op de vliegbasis Twenthe bij de Jachtvliegschool.

De toestellen worden in het Verenigd Koninkrijk gebouwd en erna door Nederlandse vliegers aan een testvlucht onderworpen alvorens de toestellen naar Nederland worden overgevlogen.

Al snel besluit men tot de aanschaf van een verbeterde versie de mk.VIII, deze worden echter in Nederland gebouwd, Fokker krijgt het contract voor de licentiebouw en groot onderhoud van 160 stuks.Na de bouw werd iedere Gloster Meteor door testvliegers van Fokker ingevlogen alvorens het toestel op de betreffende vliegbasis werd afgeleverd, waarna alle toestellen van een squadron code en bijbehorende kleur worden voorzien:

322 squadron  code: 3W     kleur: blauw   vliegbasis Soesterberg

323 squadron  code: Y9      kleur: blauw   vliegbasis Leeuwarden

324 squadron  code: 3P      kleur: oranje   vliegbasis Leeuwarden

325 squadron  code: 4R      kleur: geel      vliegbasis Leeuwarden

326 squadron  code: 9I       kleur: rood      vliegbasis Leeuwarden, Twenthe, Woensdrecht

327 squadron  code: 7E      kleur: rood      vliegbasis Volkel, Gilze Rijen, Soesterberg

328 squadron  code: 8S      kleur: oranje    vliegbasis Volkel, Soesterberg

In augustus 1949 vestigd majoor Flinterman in de Y9-7 het Nederlandse hoogterecord van 14.821 meter en later een record van een gemiddelde snelheid van 953,1 km per uur.

Tussen 1952 en 1955 trad het met vier Gloster Meteors uitgeruste demonstratie team "Ruiten Vier" op, afkomstig van het 327 squadron op Soesterberg.

Gedurende de periode dat de Gloster Meteor inzetbaar was vonden er talloze ongelukken plaats veelal met dodelijke afloop. Vanaf 1955 werd de Gloster Meteor geleidelijk uit dienst gesteld en vervangen door de Hawker Hunter.

Het Nationaal Militair Museum in Soesterberg heeft een Gloster Meteor F mk. IV en een T mk.VII in haar collectie.

Schokland van eiland naar polder.

drooggevallen haven Oud Emmeloord

Schokland museum

Emmeloord viel onder het gewest Holland, tussen 1614 en 1660 was de heerlijkheid Urk en Emmeloord in het bezit van het geslacht van de Werve, in 1660 kwam Emmeloord onder het bestuur van Amsterdam te liggen en werd door verschillenden Amsterdamse regenten bestuurd.
Ens was de naam van het zuidelijke deel van het eiland met twee woonterpen de Zuidert en Middelbuurt, Ens viel onder Overijssel.
In 1855 waren de bewoners van de Zuidert al naar Middelbuurt verhuisd en hadden hun woningen af moeten breken, dit vanwege het toenemende hoge water en landafslag.
In de Franse tijd in 1806 werden beide delen een bestuurlijk geheel onder de naam Schokland.
Beide delen hadden een eigen dialect, het noordelijke leek veel opdat van Urk dat van het zuidelijke of Ensers leek op het dialect van Huizen.
Het toen al straatarme Schokland werd op last van koning Willem III ontruimd, de visserij leverde toen al weinig meer op en er was geen landbouw, alles moest vanaf het vaste land worden aangevoerd, de terugkerende overstromingen gaven de genade slag voor het eiland en zijn nog toen nog 650 bewoners,  binnen 4 maanden moest het eiland worden ontruimd.
Het merendeel van de bewoners verhuisde naar Vollenhove en Brunnepe bij Kampen waar de Schokkerbuurt werd gebouwd.
De R.K.kerk van Emmeloord werd steen voor steen afgebroken en exact weer opgebouwd in Ommen. Op 10 juli 1859 was de gemeente Schokland opgehouden te bestaan de grond werd bij de gemeente Kampen gevoegd.
Na 1859 werd het eiland nauwelijks kleiner en namen de overstromingen t.g.v. stormen af.
De haven van (oud)Emmeloord bleef bestaan  er werd in 1915 zelfs een visafslag gebouwd ( tot de afsluiting van de Zuiderzee) in de zomer kwamen er dijkwerkers en rietsnijders naar het eiland.
Tot 1932 bleef Schokland een eiland in de Zuiderzee na de afdichting van de Afsluitdijk werd dit nu het IJsselmeer.
Na het droog vallen werd het nu voormalige eiland omringt door land , door het verlagen van de grondwaterspiegel is het eiland sinds de drooglegging 1,5 meter gezakt.
In de jaren 80 van de vorige eeuw verschenen er bij de inmiddels gerestaureerde kerk op de terp
bij Middelbuurt een aantal houten huizen in de zgn "Zuiderzee" stijl, hier werd het Schokland museum in gevestigd.
In 1995 werd Schokland aan de Unesco Werelderfgoedlijst toegevoegd.

Stoomvaart Maatschappij Zeeland 1875-1988.

Stad Middelburg radar stoomschip

Wie nu vanuit Nederland per trein of auto via Hoek van Holland naar Engeland reist doet dit tegenwoordig met een veerboot van Stena Line.

Maar dit was voor 1989 anders toen was deze dienst in handen van de Stoomvaart Maatschappij Zeeland. Vanuit elk willekeurig NS station kon men via Hoek van Holland oversteken naar Harwich in Engeland en daar vanuit een aansluitende verbinding  per trein tot in het hart van Londen reizen (Liverpool Street station).

De Stoomvaart Maatschappij Zeeland werd in 1875 opgericht om vanaf Vlissingen een veerdienst te onderhouden met Engeland, gedurende het bestaan van de S.M.Z.werden 7 verschillende Engelse havens gebruikt nl.: Sheerness, Queensborough, Port Victoria, Tilbury, Folkstone en Harwich, na de Tweede Wereldoorlog verplaatste de Nederlandse locatie zich van Vlissingen naar Hoek van Holland.

Op 26 juli 1875 werd de dienst geopend met het in dienst stellen van twee omgebouwde radarstoomschepen de Stad Middelburg en de Stad Vlissingen (beide schepen hadden dienst gedaan in de Amerikaanse Burgeroorlog).

Van de Nederlandse regering kreeg de S.M.Z. al gauw het alleenrecht op het vervoer van post naar Groot-Brittannië. De eerste schepen die specifiek voor de route werden gebouwd (in 1878) waren de prinses Marie en de prinses Elisabeth.

De S.M.Z. ondervond concurrentie van de Britse Spoorwegen die vanaf Engeland een soortgelijke dienst op Nederland onderhielden.
Twee schepen die net voor de Tweede Wereldoorlog werden geleverd de Koningin Emma en de Prinses Beatrix wisten naar Engeland te ontkomen en werden verbouwd en ingezet door de Royal Navy. Beide schepen werden na de oorlog in de oorspronkelijke staat teruggebracht en onderhielden vanuit Hoek van Holland de veerdienst op Engeland.
De route werd vanaf Engeland onderhouden met schepen van Sealink een dochter van British Rail.
In 1968 werd de eerste autoferry geleverd, de Koningin Juliana later gevolgd door de Koningin Beatrix, vanaf 1985 ging de S.M.Z. zich de "Kroonlijn" noemen.
In 1988 verkocht de Nederlandse regering haar 70% belang in de S.M.Z. aan de Zweedse Stena Line.
De Koningin Beatrix werd later omgedoopt tot Stena Baltica.
De Stena Discovery, Explorer en Voyager werden tussen 1997 en 2007 in dienst gesteld om de concurrentie aan te gaan met de Kanaaltunnel, maar de catamaran achtige snelle schepen voldeden niet, met storm kon niet worden uitgevaren, de schepen liepen snel schade op en de passagiers voelden zich niet veilig.
De dienst wordt tot op de dag van vandaag voorgezet met de Stena Hollandica en de Stena Britannica.

Koningin Beatrix het laatste schip van de Stoomvaart Maatschappij Zeeland

SpaceX: op weg naar goedkopere ruimtevaart via het ISS naar Mars.

Elon Musk voor de SpaceX Dragon.

SpaceX werd in juni 2002 opgericht door Elon Musk, medeoprichter van Pay Pal en CEO van Tesla Motors. Het hoofdkwartier is gevestigd in Hawthorne Californië met als doel nieuwe ruimtevaart technologie te ontwikkelen om tot een reductie van de ruimtevaart transportkosten te komen en om de mens in staat te stellen Mars te gaan koloniseren. Als eerste raket werd de Falcon-1 ontwikkeld een lichtgewicht raket die na drie mislukte lanceringen, het in 2008 en 2009 lukte een vracht in een baan om de aarde te brengen.
In december 2010 was SpaceX het eerste privébedrijf dat met succes een capsule, de "Dragon", kon lanceren en in een baan om de aarde kon brengen en het weer terug naar aarde kon brengen.
Op 22 mei 2012 volgde een testvlucht naar het ISS waarbij de capsule door André Kuipers gekoppeld werd en op 31 mei weer losgekoppeld, waarna het in de Grote Oceaan te recht kwam een tweede vlucht volgde op 8 oktober 2012.
In juni 2015 ontplofte een Falcon-9 op weg naar het ISS met een vracht capsule.
In december 2015 bracht een SpaceX Falcon-9 negen satellieten in een baan om de aarde daarna landde de stuwraket succesvol rechtop op aarde op 10 kilometer van de lanceerplaats Cape Canaveral.Op vrijdag 8 april 2016 werd een SpaceX Dragon gelanceerd vol met goederen voor het ISS, nadat er in de ruimte ontkoppeld was keerde de raket terug op aarde en landde op een platform in zee. Zondag 10 april bereikte de capsule met o.a. goederen en "Beam" het ISS.
"Beam" is een opblaasbare module die aan het ISS zal worden gekoppeld om daarna te worden getest als extra verblijf voor de bemanning. Raketten intact laten terugkeren is een belangrijke missie van SpaceX, hierdoor zullen de kosten aanzienlijk teruglopen, besparingen die kunnen oplopen tot tientallen miljoenen dollar per lancering.
Momenteel is SpaceX bezig met de ontwikkeling van de Space Heavy, een Falcon-9 met drie boosts trappen. Ook een bemande versie van de Dragon de Dragon V2 ligt in het verschiet, de Dragon V2 moet in staat zijn 7 personen naar het ISS te vervoeren, waarna het op land zal landen met behulp van kleine raket motoren.
SpaceX bouwt momenteel in Brownsville Texas aan een eigen lanceerinrichting, nu leaset SpaceX lanceerplaatsen op Cape Canaveral.
T.b.v. raketten die in de toekomst richting Mars zullen gaan ontwikkeld men een raketmotor die op methaangas en vloeibare zuurstof zal gaan werken, de Raptor.