zaterdag 24 oktober 2015

J.H. Isings schilder en illustrator.


J.H. Isings 1884-1977



Johan Herman Isings werd op 31 juli 1884 in Amsterdam geboren, hij begint als manusje van alles bij een decoratieschilder en gaat verder als technisch tekenaar.
's Avonds volgt hij lessen aan de Tekenschool voor Kunstambachten, hij laat zich inspireren door de illustrators uit zijn tijd zoals Charles Rochussen.
Op 19 jarige leeftijd maakt hij tekeningen voor het weekblad Timotheus, hij begint ook als boek illustrator, tot in 1970 zijn er honderden boeken en ook bijbels door hem geïllustreerd.
Hij trouwde in 1909 en betrekt een woning genaamd "in 'd Opgang" aan de Kolonieweg 6 in Soest.
Isings komt in contact met Cornelis Jetses die met zijn gezin in Zeist woont en waaruit een levenslange vriendschap ontstaat.
Het is Jetses die Ising in contact brengt met de uitgever J.B. Wolters in Groningen (opdrachtgever van o.a. de schoolplaten).
In 1911 verschijnt de eerste schoolplaat "op den Dam omstreeks 1665" uit de serie "schoolplaten voor de vaderlandsche geschiedenis" in totaal maakt Isings 43 platen voor deze serie.
Schoolplaten die er voor zorgden dat generaties schoolkinderen kennis maakten met de vaderlandse geschiedenis, geschiedenis die door Isings zichtbaar werd gemaakt en van kleur werd voorzien.
Een verzameling van zijn werk is te vinden in het museum Oud Soest in Soest.
In 1916 stierven zijn vrouw en drie kinderen aan tbc, Isings gaat tijdelijk bij Jetses wonen en keert daarna terug naar zijn woning in Soest, waar hij opnieuw in het huwelijk treed, hier heeft hij tevens zijn atelier en blijft er tot zijn dood in 1977,

Na zijn overlijden is er in 1982 in het Centraal museum in Utrecht en later in het het Drents museum een overzicht expositie  geweest "de geschiedenis gekeurd".
In 1984 verscheen: Isings Bekend en onbekend, ook verscheen: J.H. Isings historieschilder en illustrator.

vrijdag 23 oktober 2015

Texel 600 jaar stad.

de Slufter Texel


Het eiland Texel is behalve Waddeneiland ook een stad, het kreeg op 26 maart 1415 stadsrechten verleend door graaf Willem IV van Holland.
De eerste menselijke sporen op Texel dateren uit 8.000-4.500 v.Chr.
Texel werd in in de 13e eeuw onderworpen door graaf Floris V van Holland.
Texel heeft altijd een vijand gehad, de zee, de zee die Texel  eigenlijk ook beschermde tegen invloeden van buitenaf, Texel een stad met de zee als stadsmuren.

Tot 1170 was Texel met het vasteland verbonden, de Allerheiligenvloed in dat jaar maakte hier een eind aan Texel werd eiland.
Texel zoals wij het nu kennen bestond uit twee eilanden Texel en Eyerlandt, in 1630 werd een zanddijk aangelegd tussen de twee eilanden, pas in 1836 werd het tussengebied verder ingepolderd.
Werkgelegenheid is er altijd voldoende geweest, loodsen voor het scheepvaart verkeer, de VOC en de admiraliteiten van Amsterdam en het Noorder Kwartier gebruikten de rede van Texel om hun schepen van proviand te voorzien, ook de walvisvaart voorzag in veel werkgelegenheid.
Tegenwoordig zorgen landbouw, visserij en toerisme voor de werkgelegenheid.
De grootste bron van inkomsten is het toerisme, dankzij natuurgebieden zoals o.a. de Slufter, de Schorren en het Nationaal Park de Duinen van Texel, het Noordzee strand en de Waddenzee en niet te vergeten de watersport.
Ook trekt het eiland veel vogelliefhebbers, er broeden in het voorjaar ongeveer 80 verschillende soorten vogels, in totaal zijn zo'n 300 soorten op Texel waargenomen.
Een van de zwartste pagina's uit de geschiedenis van Texel zijn de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog en dan met name de opstand van een Georgisch bataljon op 5 april 1945, tijdens de gevechten die volgden zijn 565 Georgiërs, 120 Texelaars en ongeveer 800 Duitsers omgekomen.

Het Texel van nu heeft een land oppervlakte van 170 km², de gemiddelde lengte is 20 kilometer en de gemiddelde breedte is 8 kilometer, de oppervlakte inclusief binnen en buiten wateren is
585,96 km², daarmee is Texel de grootste stad van Nederland.
Texel heeft als doelstelling om in 2020 een energie neutraal eiland te zijn.





donderdag 22 oktober 2015

Vuurtorens in Nederland (9) Katwijk.

vuurtoren Katwijk


Een van de oudste vuurtorens die helaas niet meer als zodanig functioneert is de vuurtoren van Katwijk, boven de toegangspoort van de vuurtoren vindt men het jaartal 1605.

Katwijk was in de Romeinse tijd een belangrijke handelsplaats en steunpunt, daarna trad spoedig verval in pas na 1200 vestigden er zich rond Katwijk kleine vissersgemeenschappen, vissers in die tijd woonden in vissershutten.
In 1388 kwam ook de vismarkt naar Katwijk, het dorp groeide uit tot een belangrijke vissersplaats, na 1880 is Katwijk ook bekend als badplaats, de plaats trok ook veel kunstenaars.
Voor 1605 beschikte Katwijk over een houten vuurbaak, in 1605 vroegen de vuurboetmeesters aan de Staten van Holland subsidie voor het bouwen van een nieuwe (stenen) vuurbaak men kreeg op 3 augustus van dat zelfde jaar toestemming voor het bouwen van vuurbaak tegen een jaarlijkse rente.
de rente werd betaald uit het vuurgeld dat de schippers jaarlijks betaalden.
Boven op de vuurbaak werd een open houtvuur gestookt later werden dat kolen.
Rond 1850 verscheen er een huisje op platte dak van de baak, daarin werden olielampen en reflectoren geplaatst.
In 1901 werd de toren opgeknapt de muren van de toren werden verzwaard.
Het licht van de vuurtoren werd in 1916 gedoofd toen de laatste bomschuit uit Katwijk was verdwenen, de vuurtoren was er louter voor de vissers geweest en die waren naar of IJmuiden of Scheveningen vertrokken de visafslag bleef wel in Katwijk.
De toren heeft tussen 1920-1930 als opslag voor gist gediend.
Tijdens de Duitse bezetting overleefde de toren de bouw van de Atlantik wal, waarvoor in Katwijk 
de boulevard met de grond gelijk werd gemaakt.
Sinds 1968 is de oude vuurtoren zomers opengesteld voor het publiek, op het plein voor de toren staat een oude bomschuit die aan het visserij verleden van weleer herinnerd.
De 14 meter hoge toren is aan de zuid west kant van het dorp te vinden.





dinsdag 20 oktober 2015

Europese ruimtevaart (2).

lancering Ariane 5

De ESA maakt gebruik van de Ariana raket, de eerste lancering van de Ariane 1 vond plaats op 24 december 1979.
De Ariane 2, 3, 4 waren vergrote versies van de Ariane 1.
De Ariane 5 is een geheel nieuw ontwikkelde tweetrapsraket, de Ariane wordt in Europa in delen gebouwd en daarna naar Frans Guyana verscheept waar het verder wordt geassembleerd.
Het was de bedoeling dat de Ariane 5 de Hermes de ruimte in zou brengen (Hermes ontwerp van een klein soort Space Shuttle), maar dit project is stopgezet.
Nu is het zo dat de grote van de Ariane afhankelijk is van de zwaarte van de lading en kan dus variëren.
Inmiddels hebben er sinds 1996 ruim 80 lanceringen plaatsgevonden, niet allemaal even succesvol.
Inmiddels is men begonnen aan het ontwerp van een Ariane 6 raket die in 2020 voor het eerst gelanceerd zal moeten worden.
Ook de Vega raket maakt inmiddels deel uit van het ESA arsenaal, de Vega is een draagraket waarbij kleine tot middelgrote kunstmanen kunnen worden gelanceerd.
Op de ontwikkelingskosten werd flink bespaart doordat veel gebruik is gemaakt van de kennis die met de bouw van de Ariana is vergaart. De eerste lancering vond plaats in februari 2012.
Ook de Sojoez- 2 draagraketten worden tegenwoordig in opdracht van de de ESA vanaf Kourou Frans Guyana gelanceerd, op 21 oktober 2011 werd de eerste Sojoez met aan boord twee Galileo satellieten gelanceerd.
De eerste Europese ruimtevaarders komen uit het voormalige Warshaw pact en zijn dus eigenlijk kosmonauten: Prunariu Roemenië, Farkas Hongarije, Remek Tsjecho-Slowakije, Hermaszewski Polen, Jahn Oost-Duitsland en Ivanov en Aleksandrov uit Bulgarije.



maandag 19 oktober 2015

TESO Texels eigen.




dokter Wagemaker



Als men naar Texel gaat en men komt van den Helder moet men de veerboot nemen.                       De veerdienst van en naar Texel onderscheidt zich van andere veerdiensten elders.
De Koninklijke N.V. TESO Texels eigen Stoomboot Onderneming, dat "eigen" zegt eigenlijk veel.
De TESO is in 1907 ontstaan uit een vereniging die werd opgericht uit ontevredenheid over de toen bestaande oeververbinding nl. de Vereniging Nieuwe Texelsche Stoombootdienst.
De Alkmaarse rederij Alkmaar Packet onderhield in die tijd de verbinding maar over de kwaliteit en de prijs waren de eilanders niet te spreken.
In 1908 werd de vereniging omgezet in de N.V. TESO en dit alles op initiatief van een huisarts uit Texel, A. Wagemaker.
Twee weken later maakte de door de TESO gehuurde boot de "baron Rengers" de eerste oversteek.
Het startkapitaal bedroeg Hfl. 75.000 en werd door de eilandbewoners bijeen gebracht, de 3.650 aandelen zijn eigendom van zo'n 3.100 Texelaren.
Sinds de oprichting zijn er nooit nieuwe aandelen uitgegeven, dit om de aandelen in Texel te houden, er wordt geen dividend uitgekeerd, de aandeelhouders kunnen een aantal gratis overtochten per jaar maken.
De TESO onderhield tussen 1950-1960 kortstondig de veerdienst tussen Vlieland en Harlingen, ook het busvervoer op Texel is in handen van de TESO geweest.
Vroeger was Oudeschild de veerhaven op Texel, in 1962 werd 't Horntje als nieuwe veerhaven op   Texel geopend.
Het massatoerisme zorgde er voor dat het wegennet op Texel werd aangepast aan de toename van
auto's vanaf het vasteland.
In de tachtiger jaren werd de eerste dubbeldeks veerboten aangeschaft.
Sinds de aanschaf van de SS Dageraad de eerste door de TESO aangeschafte veerboot, werden er tot nu nog eens 15 veerboten aangeschaft als laatste de Texelstroom die op dit moment in Spanje wordt afgebouwd en vanaf 2016 de veerdienst zal gaan verzorgen.
Ter gelegenheid van het 100 jarig bestaan werd de TESO in 2007 het predicaat Koninklijk verleend.
Momenteel verricht de gemeente den Helder een studie om de aanlanding te verplaatsen naar elders, dit om vooral in de zomer file's door de stad naar de veerhaven te verleggen.



vrijdag 9 oktober 2015

Koninkrijk Friesland?

Kaart van het Friese Rijk toen het op zijn grootst was (650-734)
het koninkrijk Friesland

De opmerking dat Friesland ooit een koninkrijk is geweest zal bij menigeen verbazing, schouder ophalen, of een lachbui teweeg hebben gebracht.
Het koninkrijk Friesland heeft een paar honderd jaar bestaan.
Op het hoogtepunt aan het begin van de 8e eeuw na christus bestond het uit een brede strook langs de Noordzee kust van Duinkerken tot aan Bremen.
De Friezen woonden in kleine nederzettingen gebouwd op terpen, men leefde van de veeteelt, visserij en handel.
De koning zelf had weinig in te brengen, alleen als er oorlog uitbrak dan had de koning macht.
De eerste Friese koning van wie wij iets weten was Finn Folcwada, hij voorde oorlog tegen de Denen en wordt o.a. vermeld in het Engelse middeleeuwse gedicht Beowolf, hij leefde rond de 5e eeuw na Christus, of er voor hem nog andere koningen waren verteld de geschiedenis niet.
De tweede koning Aldgist leefde tussen 650 en 680 en had zijn hof in Dorestad.
In die tijd floreerde de handel met Noord-West Europa en Oost Europa en Friesland kende rijkdom,
Friese zeelui waren tot in de Middellandse zee te vinden.
Aldgist werd opgevolgd door Redbad een eerzuchtig persoon.
Spoedig was er oorlog met de Franken, een oorlog die zeven jaar duurde, Redbad verloor het van de Frankische leider Pippijn.
Toen er na de dood van Pippijn een machtsstrijd uitbrak twijfelde Radbad geen moment en trok naar het zuiden om de voormalige Friese gebieden te heroveren en trok zelfs verder tot in Keulen.               Toen de opvolger van Pippijn, Karel Martel zijn handen vrij had na de overwinning bij de slag bij Portiers in 732, besloot hij een eind te maken aan de Friese dreiging en trok noordwaarts.
Redbad was inmiddels overleden en opgevolgd door koning Poppo, die was onervaren en niet opgewassen tegen de Franken en leed de een na de andere nederlaag.
Het koninkrijk Friesland werd steeds kleiner en in 734 volgde de slag aan de Boorne, (gebied tussen Aldeboarn en Jirnsum)de Franken hadden een leger dat twee maal zo groot was (5.000) als dat van de Friezen (2.500).
Koning Poppo was een van de eerste die sneuvelde op het slagveld zijn dood maakte een eind aan het koninkrijk Friesland.


Een zilveren munt uit de tijd van koninkrijk Friesland is de Sceatta (oud woord voor rijkdom komt ook het woord schat vandaan)deze munt was tussen 650 en 755 in gebruik.

donderdag 8 oktober 2015

Vuurtorens in Nederland (8) den Helder.



"Lange Jaap" den Helder






Huisduinen behoorde in de vroege middeleeuwen tot de gouw "Texla" veel later ontstond Helder,
beide dorpen lagen in die tijd op een eiland men zou nu van een waddeneiland spreken.
Tijdens de Allerheiligenvloed van 1570 gingen beide dorpen Huisduinen en Helder verloren, de dorpen werden verder landinwaarts opgebouwd, door een zanddijk die werd aangelegd tussen Huisduinen en Callantsoog was het gebied geen eiland meer.
In de 19e eeuw maakte den Helder een grote bloei door, dankzij de aanleg van een marine haven waarin in de Franse tijd een begin was gemaakt en na 1815 verder werd uitgebouwd met werven.
Huisduinen bleef zelfstandig en kreeg een eigen fort "Kijkduin".
Zeker is dat er op 1598 een vuurbaak stond op het Kijkduin, aanvankelijk werd het s' winters gebruikt
na 1771 dagelijks het hele jaar door. 
Amsterdam was verantwoordelijk voor de waterweg markering rond het Marsdiep en zal de kosten van het vuurbaak hebben betaald.
In 1814 werd een nieuwe vuurbaak aangelegd die in 1822 werd vervangen door een vierkante toren op het fort "Kijkduin".
In 1877 werd de vuurbaak vervangen door een veel hogere toren op een locatie ten noorden van het Fort Kijkduin vlakbij Huisduinen.
Op 1 april 1878 werd het licht ontstoken, de zestien kantige toren is 57 meter hoog en lange tijd de langste vuurtoren van Nederland geweest vandaar de bijnaam "Lange Jaap".
In de beginjaren van de TV is de toren teven tv-mast geweest voor de ontvangst van Nederland 1, nadat de zendmast in Wieringen gereed was verviel deze functie.
In 1979 werd de Lange Jaap voorzien van radar.
Het licht van de vuurtoren heeft een bereik van 55 kilometer en is vanaf de waddeneilanden Texel en Vlieland goed te zien.