Europese ruimtevaart (3) slot.

ESA astronaut Ulf Merbold

De eerste ESA astronaut die de ruimte in ging was Ulf Merbold, hij vloog op 28 november 1983 mee in de space shuttle Columbia vlucht STS-9.

Samenwerking met NASA resulteerde erin dat vele ESA astronauten aan space shuttle missies konden meedoen, ook het spacelab waarvan sommige missies door ESA werden gefinancierd en georganiseerd.

Ook waren er ESA astronauten aan boord van het russische ruimtestation MIR.

Na de stopzetting van het space shuttle programma is de ESA aangewezen op de Sojuz uit Rusland.

In de tachtiger jaren drong Frankrijk er op aan dat Europa een zelfstandig ruimtevaartuig zou gaan ontwikkelen, het moest een soort mini shuttle worden de "Hermes" een klein ruimtevaartuig dat 3 tot 5 astronauten zou kunnen vervoeren plus vracht voor wetenschappelijke experimenten.

De "Hermes" zou door de Ariane 5 gelanceerd moeten worden.

Het kwam nooit tot produktie, na de val van de Sovjet Unie was ESA uit op samenwerking met Rusland, en wel op het ruimtevaart vlak, wat het einde van "Hermes" inluidde inmiddels was wel € 2,8 miljard uitgegeven!

Het "Columbus" ruimtestation dat ook in ontwikkeling was volgde een zelfde lot.

In november 2012 ging de ESA een samenwerking overeenkomst aan met de NASA en stapte in het Orion project.

Ook is er sinds september 2014 een samenwerking met de Sierra Nevada Corporation voor de ontwikkeling van de Dream Chaser, een ruimtevaartuig dat zal worden gebruikt om passagiers en vracht te vervoeren van en naar het ISS.

Op satelliet gebied werkt de ESA samen met de EU aan een civiel navigatie netwerk Galileo volgens planning  in 2019 wereldwijd operationeel zijn.

Het project is al verschillende malen in de problemen gekomen en werd in 2011 al op € 4,8 miljard geschat Galileo zal uit 30 satellieten bestaan.

In de loop van tijd heeft de ESA alleen of in samenwerking met anderen zoals NASA verschillende successen kunnen boeken o.a.:
De Hubble telescoop, Giotto naar de komeet Halley, Ulysses naar de noord en zuidpool van de Zon,
en recentelijk de ruimtesonde Rosetta naar de komeet Churyumov-Gerasimenko 67 P waar de lander
Philea een zachte landing maakte.

Voor de toekomst staan er de volgende projecten op stapel:
lancering in 2018 van de James Webb telescoop samen met de NASA.
het naar Mars sturen in 2018 van de Exomars (een marslander en rover).

Kaap Hoorn-vaarders.

Kaap Hoorn

Kaap Hoorn is de zuidelijkste punt van Zuid America en ligt onder in Chili op een eilandje voor de kunst van Vuurland, de Kaap is vrijwel onbewoond op een kleine bemande post met vuurtoren na.

Kaap Hoorn werd door Willem Corneliszoon Schouten, die samen met Jacob le Maire de Kaap rond voer, ontdekt en wel op 29 januari 1616, nu bijna 400 jaar geleden.

De ontdekking kwam per toeval, Schouten en le Maire waren op zoek naar een vrije doorgang naar het verre oosten, de nieuwe route had het voordeel dat er veel meer manoeuvreer ruimte was dan de al bekende Straat van Magellaan.

Pas vanaf de 19e eeuw werd de route regelmatig door het scheepvaartverkeer gebruikt.

Voor zeiljachten blijft het tot de dag van vandaag een uitdaging de Kaap te ronden, de route is nu ook in de Volvo Ocean Race opgenomen.

De Stichting Nederlandse Kaap Hoorn-vaarders is een voortzetting van de in 1985 opgegeven Vereniging van Nederlandse Kaapvaarders.

Van de Vereniging van Nederlandse Kaapvaarders konden alleen Nederlanders lid worden die met 

lading vervoerende zeilschepen de Kaap Hoorn rondden.

De laatste nog levende Kaap Hoorn-vaarder was Pieter van de Hoek die in 2003, 88 jaar oud was.

De Stichting Nederlandse Kaap Hoorn-vaarders is, hoe kan het anders, in Hoorn gevestigd.

Iedere zeezeiler mits lid van de Stichting die, van 50 graden Zuid in de Stille Oceaan de Kaap Hoorn rond naar 50 graden Zuid in de Atlantische Oceaan of anders om, krijgt een penning van de Stichting, de schipper krijgt een trofee van de gemeente Hoorn.

De Stichting heeft tevens oudheidskamers in Hoorn die de moeite van het bezoeken waard zijn.
Rond het 400 jarig jubileum zijn er in en rondom Hoorn tal van festiviteiten georganiseerd.

J.H. Isings schilder en illustrator.

J.H. Isings 1884-1977

Johan Herman Isings werd op 31 juli 1884 in Amsterdam geboren, hij begint als manusje van alles bij een decoratieschilder en gaat verder als technisch tekenaar.

's Avonds volgt hij lessen aan de Tekenschool voor Kunstambachten, hij laat zich inspireren door de illustrators uit zijn tijd zoals Charles Rochussen.

Op 19 jarige leeftijd maakt hij tekeningen voor het weekblad Timotheus, hij begint ook als boek illustrator, tot in 1970 zijn er honderden boeken en ook bijbels door hem geïllustreerd.

Hij trouwde in 1909 en betrekt een woning genaamd "in 'd Opgang" aan de Kolonieweg 6 in Soest.

Isings komt in contact met Cornelis Jetses die met zijn gezin in Zeist woont en waaruit een levenslange vriendschap ontstaat.
Het is Jetses die Ising in contact brengt met de uitgever J.B. Wolters in Groningen (opdrachtgever van o.a. de schoolplaten).

In 1911 verschijnt de eerste schoolplaat "op den Dam omstreeks 1665" uit de serie "schoolplaten voor de vaderlandsche geschiedenis" in totaal maakt Isings 43 platen voor deze serie.

Schoolplaten die er voor zorgden dat generaties schoolkinderen kennis maakten met de vaderlandse geschiedenis, geschiedenis die door Isings zichtbaar werd gemaakt en van kleur werd voorzien.

Een verzameling van zijn werk is te vinden in het museum Oud Soest in Soest.

In 1916 stierven zijn vrouw en drie kinderen aan tbc, Isings gaat tijdelijk bij Jetses wonen en keert daarna terug naar zijn woning in Soest, waar hij opnieuw in het huwelijk treed, hier heeft hij tevens zijn atelier en blijft er tot zijn dood in 1977,

Na zijn overlijden is er in 1982 in het Centraal museum in Utrecht en later in het het Drents museum een overzicht expositie  geweest "de geschiedenis gekeurd".

In 1984 verscheen: Isings Bekend en onbekend, ook verscheen: J.H. Isings historieschilder en illustrator.

Texel 600 jaar stad.

de Slufter Texel

Het eiland Texel is behalve Waddeneiland ook een stad, het kreeg op 26 maart 1415 stadsrechten verleend door graaf Willem IV van Holland.

De eerste menselijke sporen op Texel dateren uit 8.000-4.500 v.Chr.

Texel werd in in de 13e eeuw onderworpen door graaf Floris V van Holland.

Texel heeft altijd een vijand gehad, de zee, de zee die Texel  eigenlijk ook beschermde tegen invloeden van buitenaf, Texel een stad met de zee als stadsmuren.

Tot 1170 was Texel met het vasteland verbonden, de Allerheiligenvloed in dat jaar maakte hier een eind aan Texel werd eiland.

Texel zoals wij het nu kennen bestond uit twee eilanden Texel en Eyerlandt, in 1630 werd een zanddijk aangelegd tussen de twee eilanden, pas in 1836 werd het tussengebied verder ingepolderd.
Werkgelegenheid is er altijd voldoende geweest, loodsen voor het scheepvaart verkeer, de VOC en de admiraliteiten van Amsterdam en het Noorder Kwartier gebruikten de rede van Texel om hun schepen van proviand te voorzien, ook de walvisvaart voorzag in veel werkgelegenheid.
Tegenwoordig zorgen landbouw, visserij en toerisme voor de werkgelegenheid.
De grootste bron van inkomsten is het toerisme, dankzij natuurgebieden zoals o.a. de Slufter, de Schorren en het Nationaal Park de Duinen van Texel, het Noordzee strand en de Waddenzee en niet te vergeten de watersport.
Ook trekt het eiland veel vogelliefhebbers, er broeden in het voorjaar ongeveer 80 verschillende soorten vogels, in totaal zijn zo'n 300 soorten op Texel waargenomen.
Een van de zwartste pagina's uit de geschiedenis van Texel zijn de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog en dan met name de opstand van een Georgisch bataljon op 5 april 1945, tijdens de gevechten die volgden zijn 565 Georgiërs, 120 Texelaars en ongeveer 800 Duitsers omgekomen.

Het Texel van nu heeft een land oppervlakte van 170 km², de gemiddelde lengte is 20 kilometer en de gemiddelde breedte is 8 kilometer, de oppervlakte inclusief binnen en buiten wateren is
585,96 km², daarmee is Texel de grootste stad van Nederland.
Texel heeft als doelstelling om in 2020 een energie neutraal eiland te zijn.

Vuurtorens in Nederland (9) Katwijk.

vuurtoren Katwijk

Een van de oudste vuurtorens die helaas niet meer als zodanig functioneert is de vuurtoren van Katwijk, boven de toegangspoort van de vuurtoren vindt men het jaartal 1605.

Katwijk was in de Romeinse tijd een belangrijke handelsplaats en steunpunt, daarna trad spoedig verval in pas na 1200 vestigden er zich rond Katwijk kleine vissersgemeenschappen, vissers in die tijd woonden in vissershutten.

In 1388 kwam ook de vismarkt naar Katwijk, het dorp groeide uit tot een belangrijke vissersplaats, na 1880 is Katwijk ook bekend als badplaats, de plaats trok ook veel kunstenaars.

Voor 1605 beschikte Katwijk over een houten vuurbaak, in 1605 vroegen de vuurboetmeesters aan de Staten van Holland subsidie voor het bouwen van een nieuwe (stenen) vuurbaak men kreeg op 3 augustus van dat zelfde jaar toestemming voor het bouwen van vuurbaak tegen een jaarlijkse rente.

de rente werd betaald uit het vuurgeld dat de schippers jaarlijks betaalden.

Boven op de vuurbaak werd een open houtvuur gestookt later werden dat kolen.

Rond 1850 verscheen er een huisje op platte dak van de baak, daarin werden olielampen en reflectoren geplaatst.

In 1901 werd de toren opgeknapt de muren van de toren werden verzwaard.

Het licht van de vuurtoren werd in 1916 gedoofd toen de laatste bomschuit uit Katwijk was verdwenen, de vuurtoren was er louter voor de vissers geweest en die waren naar of IJmuiden of Scheveningen vertrokken de visafslag bleef wel in Katwijk.

De toren heeft tussen 1920-1930 als opslag voor gist gediend.

Tijdens de Duitse bezetting overleefde de toren de bouw van de Atlantik wal, waarvoor in Katwijk 

de boulevard met de grond gelijk werd gemaakt.

Sinds 1968 is de oude vuurtoren zomers opengesteld voor het publiek, op het plein voor de toren staat een oude bomschuit die aan het visserij verleden van weleer herinnerd.

De 14 meter hoge toren is aan de zuid west kant van het dorp te vinden.

Europese ruimtevaart (2).

lancering Ariane 5

De ESA maakt gebruik van de Ariana raket, de eerste lancering van de Ariane 1 vond plaats op 24 december 1979.

De Ariane 2, 3, 4 waren vergrote versies van de Ariane 1.

De Ariane 5 is een geheel nieuw ontwikkelde tweetrapsraket, de Ariane wordt in Europa in delen gebouwd en daarna naar Frans Guyana verscheept waar het verder wordt geassembleerd.

Het was de bedoeling dat de Ariane 5 de Hermes de ruimte in zou brengen (Hermes ontwerp van een klein soort Space Shuttle), maar dit project is stopgezet.

Nu is het zo dat de grote van de Ariane afhankelijk is van de zwaarte van de lading en kan dus variëren.

Inmiddels hebben er sinds 1996 ruim 80 lanceringen plaatsgevonden, niet allemaal even succesvol.

Inmiddels is men begonnen aan het ontwerp van een Ariane 6 raket die in 2020 voor het eerst gelanceerd zal moeten worden.

Ook de Vega raket maakt inmiddels deel uit van het ESA arsenaal, de Vega is een draagraket waarbij kleine tot middelgrote kunstmanen kunnen worden gelanceerd.

Op de ontwikkelingskosten werd flink bespaart doordat veel gebruik is gemaakt van de kennis die met de bouw van de Ariana is vergaart. De eerste lancering vond plaats in februari 2012.

Ook de Sojoez- 2 draagraketten worden tegenwoordig in opdracht van de de ESA vanaf Kourou Frans Guyana gelanceerd, op 21 oktober 2011 werd de eerste Sojoez met aan boord twee Galileo satellieten gelanceerd.
De eerste Europese ruimtevaarders komen uit het voormalige Warshaw pact en zijn dus eigenlijk kosmonauten: Prunariu Roemenië, Farkas Hongarije, Remek Tsjecho-Slowakije, Hermaszewski Polen, Jahn Oost-Duitsland en Ivanov en Aleksandrov uit Bulgarije.

TESO Texels eigen.

dokter Wagemaker

Als men naar Texel gaat en men komt van den Helder moet men de veerboot nemen.                       De veerdienst van en naar Texel onderscheidt zich van andere veerdiensten elders.

De Koninklijke N.V. TESO Texels eigen Stoomboot Onderneming, dat "eigen" zegt eigenlijk veel.

De TESO is in 1907 ontstaan uit een vereniging die werd opgericht uit ontevredenheid over de toen bestaande oeververbinding nl. de Vereniging Nieuwe Texelsche Stoombootdienst.

De Alkmaarse rederij Alkmaar Packet onderhield in die tijd de verbinding maar over de kwaliteit en de prijs waren de eilanders niet te spreken.

In 1908 werd de vereniging omgezet in de N.V. TESO en dit alles op initiatief van een huisarts uit Texel, A. Wagemaker.

Twee weken later maakte de door de TESO gehuurde boot de "baron Rengers" de eerste oversteek.
Het startkapitaal bedroeg Hfl. 75.000 en werd door de eilandbewoners bijeen gebracht, de 3.650 aandelen zijn eigendom van zo'n 3.100 Texelaren.
Sinds de oprichting zijn er nooit nieuwe aandelen uitgegeven, dit om de aandelen in Texel te houden, er wordt geen dividend uitgekeerd, de aandeelhouders kunnen een aantal gratis overtochten per jaar maken.
De TESO onderhield tussen 1950-1960 kortstondig de veerdienst tussen Vlieland en Harlingen, ook het busvervoer op Texel is in handen van de TESO geweest.
Vroeger was Oudeschild de veerhaven op Texel, in 1962 werd 't Horntje als nieuwe veerhaven op   Texel geopend.
Het massatoerisme zorgde er voor dat het wegennet op Texel werd aangepast aan de toename van
auto's vanaf het vasteland.
In de tachtiger jaren werd de eerste dubbeldeks veerboten aangeschaft.
Sinds de aanschaf van de SS Dageraad de eerste door de TESO aangeschafte veerboot, werden er tot nu nog eens 15 veerboten aangeschaft als laatste de Texelstroom die op dit moment in Spanje wordt afgebouwd en vanaf 2016 de veerdienst zal gaan verzorgen.
Ter gelegenheid van het 100 jarig bestaan werd de TESO in 2007 het predicaat Koninklijk verleend.
Momenteel verricht de gemeente den Helder een studie om de aanlanding te verplaatsen naar elders, dit om vooral in de zomer file's door de stad naar de veerhaven te verleggen.