Het spiegelretourschip.

Spiegelretourschip Batavia.

Het spiegelretourschip was de vrachtvaarder van de V.O.C. en werd gebruikt voor het vervoer van goederen en personen, de schepen waren bewapend en voeren hoofdzakelijk op Azië.
De V.O.C. kende drie klassen de grootste had een lengte van 42,25 meter, de middelste klasse was 39,05 meter lang, de kleinste klasse was 36,8 meter later kwam er een klasse van 45,28 meter bij,
Zeeland mocht nog grotere schepen van 48,11 meter lang bouwen.
De gemiddelde bouwtijd was 5 tot 8 maanden de kosten per schip bedroegen ongeveer € 45.000,
het laadvermogen was rond de 800 ton en een schip kon 15 jaar meegaan.
De term spiegelschip werd ontleend aan de boven en onder spiegel aan de achterzijde van het schip.
Het schip was een driemaster met een grote mast, fokkemast en bezaansmast, de boegspriet kon worden voorzien met extra zeilen.
In het vrachtruim kon een koebrugdek worden aangebracht en kon gebruikt worden om bemanningen en/of specerijen te bergen de hoogte van deze ruimte bedroeg hooguit 1,50 meter.
Het overloopdek sloot het vrachtruim af, hier bevond zich de kombuis, verblijfplaats voor de bemanning en was tevens geschutsdek.
Aan de achterzijde van het schip was een verhoogt gedeelte, het boven kampanjedek, hier was de kapiteinshut en de officiershutten. Vanaf de stuurplecht werd het schip bestuurd met de kolderstok
later met behulp van het stuurrad.
Gezien de behoorlijke bewapening van de schepen werden deze in tijd van oorlog afgestaan aan de admiraliteiten en werden zij als oorlogsschip ingezet, tevens waren de kanons identiek aan de kanons die op de oorlogsschepen van de Republiek werden gebruikt.
Het meest bekende spiegelretourschip is de Batavia, de Batavia werd in 1627-1628 op de Peperwerf in Amsterdam gebouwd, het schip vertrok op 29 oktober 1628 met als schipper Adriaan Jakobsz, de feitelijke leiding was bij de opperkoopman Francois Peleart.
Op 14 april 1629 werd Kaap de Goede hoop bereikt, 8 dagen later vertrok men weer,op 4 juni 1629 sloeg het schip lek voor de Australische Westkust.
Het schip had een kostbare lading aan boord o.a. 12 kisten zilveren muntgeld, zilverwerk en juwelen.
Van de 341 opvarenden waaronder vrouwen en kinderen verdronken er meteen 40.
Er brak muiterij uit, 40 man ging met een sloep op hulp uit en kwamen 33 dagen later in Batavia aan.
In de tussentijd werden op Beacon Island, waar de rest van de overlevenden waren terecht gekomen,
door de muiterij die er heerste zo'n 120 mensen vermoord.
Uiteindelijk overleefden slecht 68 mennen en vrouwen de tocht van de Batavia.
In 1963 werd het wrak van de Batavia gevonden en is in Fremantle in Australië tentoongesteld.
Op de Bataviawerf bij Lelystad werd op initiatief van scheepsbouwer Willem Vos een reconstructie van de Batavia gebouwd, de bouw werd op 4 oktober 1985 begonnen, de Batavia werd op 7 april 1995 gedoopt en te water gelaten.
De Batavia is tot op vandaag de dag te bewonderen op de Bataviawerf bij Lelystad als voorbeeld van een spiegelretourschip.

"zo wijd de wereld strekt" 350 jaar Korps Mariniers.

       



Dit jaar bestaat het Korps mariniers 350 jaar, het besluit tot oprichting werd op 10 december 1665
door de Staten van Holland afgekondigd, het besluit werd genomen op advies Lt. Admiraal van Michiel de Ruyter,  het bevel werd opgedragen aan W.J. baron van Ghent (overleed in 1672 tijdens de slag bij Solebay).
Mariniers deden dienst aan boord van oorlogsschepen met het doel vijandelijk schepen te enteren, tevens droegen zij zorg voor de discipline aan boord, ook werden mariniers ingezet voor landingen op (meestal) onbekende vijandelijke kusten                                                                                     Het korps zou al spoedig van zich doen spreken:  de tocht naar Chatham in 1667 waarbij zo'n duizend mariniers werden ingezet spreekt nog altijd tot de verbeelding.
Van de krijgsverrichtingen waaraan de mariniers hebben deelgenomen zijn die tussen de jaren 1672-1678 de belangrijkste.
Tijdens iedere zeeslag zoals de slag bij Schoneveld en de slag bij Kijkduin waren de mariniers van de partij, ook op land werd er gevochten zoals bij Seneffe en Mont Cassel.
In 1704 werd Gibraltar tijdens de Spaanse Successie oorlog door een Engels-Nederlandse troepenmacht veroverd, de Nederlandse mariniers speelden hier de hoofdrol.
In 1816 wordt al piraterij bestreden als mariniers bij Algiers aan land gaan, in de 19e eeuw worden de mariniers veelvuldig ingezet in Nederlands Indië in met name Lombok en Atjeh.
Het hoogte punt wat mankracht bereikte het korps aan het eind van de Tweede Wereldoorlog de mariniersbrigade bestond uit ongeveer 5.000 manschappen, de bedoeling was dat zij de Japanners
zouden gaan bevechten maar daar was het net te laat voor het werden de Politionele acties in het voormalig Nederlands Indië en later Nederlands Nieuw Guinea.
In de jaren zestig werd het korps bijna opgeheven maar de Koude Oorlog zorgde voor een blijvende aanwezigheid.
Vandaag de dag is er aan de manier van inzet weinig veranderd zij het dat enteren niet meer voorkomt. Landingen vinden behalve met landingsschepen ook plaats met helikopters en mariniers worden geacht in ieder klimaat te kunnen opereren.
Het Nederlandse Korps Mariniers is na lange tijd eindelijk uitgerust met twee amfibische transportschepen Z.M. Rotterdam en Z.M. Johan de Witt eventueel aangevuld met Z.M. Karel Doorman  en heeft de beschikking over 17 landingsvaartuigen en zo'n 200 terreinvoertuigen typen Bandvagn en Viking.
Het korps is vandaag de dag opgeschoven richting speciale operaties, aantallen mariniers krijgen tegenwoordig een commando opleiding en worden als zodanig ingezet.
De inzet in de laatste decennia is voornamelijk in vredesmissies zoals in Haïti, Cambodja, Irak en Afghanistan. De huidige inzet betreft als detachementen op Nederlandse koopvaardijschepen rond de hoorn van Afrika bij Somalië en als taskforce Barracuda dicht op de kust van Somalië en de VN missie MINUSMA in Mali.
Het houdt hiermee haar lijfspreuk Qua Patet Orbis  "zo wijd de wereld strekt" in ere.

De Schelderadartoren bijna operationeel.

Schelderadartoren.

De hoogste nautische radartoren van Europa nadert zijn voltooiing, de toren werd geplaatst op de noordelijke strekdam van de Noordlandhaven op Neeltje Jans.

Het bouwen van de toren gebeurde d.m.v. een klimbekisting, de betonnen toren werd in 39 fases opgebouwd. De aannemer stortte steeds 3,5 meter beton in het frame, was dit uitgehard dan schoof men de bekisting een stukje omhoog waarna het beton storten herhaald werd.

De toren die 115 meter hoog is en een buitendiameter heeft van 5,9 meter heeft werd door Rijkswaterstaat gebouwd en maakt deel uit van de Vlaams Nederlandse Schelderadarketen en zal bijdragen een een veiliger en vlotter verlopen van het scheepvaartverkeer van en naar de havens aan de Schelde en Westerschelde van Nederland en Vlaanderen en met name het ankergebied Steenbank* dat beter in beeld komt. 

In september dit jaar werd een van de meest geavanceerde radarantennes ter wereld

op de betonnen toren geplaatst, de antenne weegt 1.500 kg en is 7 meter hoog, met deze antenne kan men zo'n 40 kilometer de Noordzee op kijken.

De radarantenne bovenop de toren zendt radiogolven uit richting de Steenbank, de radiogolven weerkaatsen vervolgens tegen objecten op zee en komen als echo terug bij de radartoren.

Op basis van deze echo wordt bepaalt wat de afstand tot het object is hoe groot het is, hoe snel en welke richting het zich verplaatst, deze informatie gaat vervolgens via glasvezel naar het Schelde coördinatie Centrum in Vlissingen.

De Schelde radarketen is een keten van radarposten die samen het scheepvaartverkeer vanaf de Belgische Franse grens tot aan de Steenbank in beeld brengen en bestaat uit 23 onbemande radarposten en 6 bemande verkeerscentrales in: Zeebrugge, Vlissingen, Terneuzen, Zelzate, Hansweert en Zandvliet.
De Schelderadartoren heeft de Betonprijs gewonnen uit 93 genomineerde projecten in 2015.

* De Steenbank ligt zo'n 40 kilometer uit de Zeeuwse kust, schepen wachten hier tot ze beloodst    worden en toestemming krijgen de Westerschelde op te varen.

Gevlogen in Nederland: afscheid Alouette III.

Alouette III  SAR

De Aerospatiale Alouette III zal na ruim 51 jaar trouwe dienst bij de Koninklijke Luchtmacht eind dit jaar om precies te zijn 15 december a.s. uit de inventaris verdwijnen.

Met ruim 51 jaar is de Alouette III het vliegtuig dat het langst bij de Koninklijke Luchtmacht heeft gevlogen. Op 31 juli 1964 arriveerde de eerste twee Alouette III's op de vliegbasis Soesterberg.

De productie van de Alouette startte in 1961, na ruim 2.000 exemplaren stopte de productie in 1985.

De ovaalvormig glazen cockpit zorgt er voor dat de Alouette een van de beste helikopters is met het beste uitzicht, karakteristiek is het metaalachtige geluid dat de Alouette produceert.

Nederland kocht in totaal 77 Alouettes 72 voor de Groep Lichte Vliegtuigen bij de Koninklijke Landmacht en 5 Alouettes als SAR helikopter.

De 72 Alouettes vervingen de Piper Cub de Hiller Raven en de Beaver bij het 298 squadron op Deelen later Soesterberg en het 299 en 300 squadron op Deelen, een aantal Alouettes werd in reserve gehouden voor het mobilisabele 301 en 302 squadron.
De 5 Alouettes III voor SAR doeleinden gingen de Alouettes II op Soesterberg vervangen.
Alouettes zijn gedetacheerd geweest bij de Turks-Iraakse grens, Cambodja en Joegoslavië.
Na het eind van de koude oorlog werden de Alouettes op vier na uitgefaseerd en bij het 298 squadron
vervangen door de Chinook en bij het 300 squadron door de Cougar.
De SAR heli's werden vervangen door drie Augusta Bell AB 412-SP.
Bekend is het Grasshopper demoteam dat met vier Alouettes in binnen en buitenland tal van prijzen in de wacht sleepte.

De vier Alouettes die nu nog vliegen werden donkerblauw gespoten en werden gereviseerd met een speciaal versterkte transmissie en kogelwerend glas, de toestellen zijn ingedeeld bij het 300 squadron als Royal/VIP flight en maken deel uit van het defensie Helikopter Commando.
Als de weersomstandigheden dit toelaten zal er op de dag van uitfasering 15 december a.s. een afscheidsvlucht boven Nederland plaatsvinden.
Daarmee is de Alouette niet helemaal weg uit Nederland, het Nationaal militair Museum in Soesterberg heeft enkele Alouettes in haar collectie waaronder een in Grasshopper beschildering.

Alouette III Royal/VIP Flight

Waddenvereniging bestaat 50 jaar.

Waddenvereniging 50 jaar!

De Waddenvereniging bestaat dit jaar 50 jaar en is ontstaan uit noodzaak.
Begin 60-er jaren waren er diverse plannen tot inpoldering van de Waddenzee, de bekendste is wel het plan om twee dammen naar Ameland aan te leggen
Het is te danken aan Kees Wevers uit Kortenhoef toen 16 jaar dat er een beweging tegen inpoldering ontstond, Kees Wevers was zelf wadloper en kende de natuur op het wad, hij schreef een ingezonden brief naar enkele dagbladen om te protesteren hij kreeg mede natuurliefhebbers, bewoners van het gebied en biologen mee, zo werd op 17 oktober 1965 de Landelijke Vereniging tot het Behoud van de Waddenzee opgericht.
Inpoldering was niet het enige gevaar voor het waddengebied, boortorens, militaire oefenterreinen, afvalleidingen en industrie lagen tevens op de loer. Met de leus"wees wijs met de Waddenzee" wordt actie gevoerd. In 1970, de Waddenvereniging bestaat 5 jaar, worden politici uitgenodigd naar het waddengebied te komen, de regering stelt een commissie in die in 1974 met het advies komt niet in te polderen, de regering neemt dit advies over, pas in 1986 is het laatste (Friese) inpolderingsplan van de baan. Vanaf 1975 gaat de Wadden.vereniging excursies in het waddengebied organiseren.
In 1976 vind samenwerking plaats met Duitsland en Denemarken wat leid tot een gemeenschappelijke verklaring betreffende de bescherming van de Waddenzee.
De Waddenvereniging stelt keer op keer de vervuiling van de Rijn aan de orde waarvan de sporen tot in de Waddenzee zijn te vinden, pas in 1987 worden er internationale afspraken over gemaakt.
In 2004 wordt door toedoen van de Waddenvereniging de mechanische kokkelvisserij verboden.
De Waddenzee wordt dankzij het werk van de Waddenvereniging in 2009 werelderfgoed.
2011 het jaar waarop de maximale snelheid op de Waddenzee wordt vastgelegd op 20 km per uur.
De Waddenvereniging is mede initiatiefnemer voor de aanleg van een vismigratie rivier dwars door de Afsluitdijk in 2016 zullen de werkzaamheden hiertoe beginnen.
In het jubileumjaar 2015 wordt actie gevoerd o.a. op het Binnenhof tegen gaswinning op Terschelling voorlopig wordt het besluit wel of geen gaswinning uitgesteld.
Vandaag de dag is de Waddenvereniging gevestigd in Harlingen springlevend met om en nabij de 40.000 leden. Het heeft al veel kunnen betekenen voor het kwetsbare waddengebied en zorgt tevens voor een grotere bekendheid onder de Nederlandse bevolking.
Ga zo door Waddenvereniging maar wordt geen vergader vereniging en ..... een ieder die het nog niet is, wordt lid.

Koninklijke Doeksen van rederij tot superjacht.

veerdienst Harlingen-Terschelling

Wie ooit de waddeneilanden Vlieland en/of Terschelling heeft bezocht zal ongetwijfeld gebruik hebben gemaakt van een van de veerboten van rederij Doeksen.

In 1908 ontstond rederij Doeksen door activiteiten op het gebied van berging en sleepbedrijf, oprichter was Gerrit Doeksen.

In 1923 werd van de Alkmaar Pakket, de dochteronderneming N.V. Terschellinger Stoomvaart Maatschappij overgenomen, waarmee de veerdiensten op de waddeneilanden Vlieland en Terschelling in handen van Doeksen kwamen.

Ook schelpenzuigerij behoorde destijds tot de activiteiten van Doeksen.

In 1973 begon Doeksen met de indienstneming van een catamaran m.s. Kogelwieck een sneldienst op beide waddeneilanden wat voor passagiers de helft in de tijd scheelde.

Doeksen heeft in de jaren 2008-2014 concurrentie gehad van de Eigen Veerdienst Terschelling (in 2014 overgenomen) oorzaak was de onvrede van de wadden bewoners over de in hun ogen veel te hoge tarieven die door Doeksen werden gehanteerd.

Voor de nabije toekomst zijn er plannen de beide reguliere veerboten m.s. Friesland en m.s. Midsland te gaan vervangen en deze toekomstige veerboten zo duurzaam mogelijk te maken.

Rederij Doeksen maakt deel uit van Doeksen Transportgroep b.v. dat zich net als Doeksen Holding sinds 2008  Koninklijk mag noemen.

Naast rederij Doeksen is er in Doeksen Transportgroep plaats voor: Aqualiner een joint-venture tussen Arriva en Doeksen voor de exploitatie van de lijn Rotterdam Centraal en Rotterdam Heyplaat met twee snelboten en Waterbus een joint-venture tussen Arriva en Doeksen op de lijn die Dordrecht verbind met Drechtsteden en Rotterdam hiervoor heeft men de beschikking over 10 snelboten.

Koninklijke Doeksen omvat verder de service en ondersteuning van 12 windmolenparken in Noord West Europa waar men in Workships participeert.

Als laatste "wapenfeit" heeft men in 2014 een meerderheidsbelang genomen in superjacht bouwer Royal Huisman (opgericht in 1884), Royal Huisman houd zich bezig met nieuwbouw en onderhoud en onderdelen voor op maat gemaakte super jachten.

Lagen er kernkoppen op de vliegbasis Soesterberg?

F-102A Delta Dagger 32 FIS Soesterberg

Dit voorjaar verscheen er in een van de regionale kranten in de gemeente Soest een opmerkelijk verhaal: Gedurende de aanwezigheid van de Amerikaanse luchtmacht op Soesterberg zou er in de omgeving van de vliegbasis aldaar met name vanuit een villa aan de Amersfoortsestraat in Soesterberg jarenlang zijn gespioneerd.

Deze melding verbaasde mij eigenlijk, wat viel er namelijk te spioneren bij een luchtverdedigings basis?  Wij hebben het hier over de jaren 70 Soesterberg beschikte naast het Amerikaanse luchtverdediging squadron over lichte helikopters Alouette III en Fokker F-27 transportvliegtuigen.

Vanaf de tweede helft 60er jaren tot ver in de jaren 80 werd Soesterberg met Pinksteren "bezocht"

door een grote groep fietsende anti kernbom activisten, kreten die mee werden gevoerd waren o.a. "op Soesterberg liggen kernbommen" en "Amerikanen weg".

De zelfde groep bezocht op dezelfde manier ook de vliegbasis Volkel waar later duidelijk werd dat hier inderdaad tot op vandaag de dag kernbommen liggen opgeslagen.
Dat deze activisten Soesterberg aandeden was ook niet echt toeval, de (praatgrage) aalmoezenier die decennia op de Amerikaanse basis voor de zielzorg  werkzaam was, was in die tijd een graag geziene gast bij het IKV en het IKV had toen al goede banden met haar "zusterorganisatie" in Oost-Duitsland, feiten waar men nu niet meer graag aan herinnerd wil worden.

De reden dat de Amerikaanse luchtmacht vanaf 1954 op Nederlandse bodem was gestationeerd
was een te zwakke luchtverdediging van sector I in Noord Duitsland en een onvoldoende Nederlandse bijdrage hiervoor. 

Vanaf 1960 werden de F-100C Super Sabres op Soesterberg vervangen door de F-102A Delta Daggers, zij zouden tot in 1969 operationeel blijven. Deze jagers hadden als bewapening de AIM-4 Falcon en AIM-4F Falcon radargeleide lucht-lucht raketten, maar deze toestellen konden ook worden uitgerust met de AIM-26A Falcon met conventionele of nucleaire kop (W54 250 ton).

Waarom konden er luchtverdedigingsraketten met een kernkop worden uitgerust?

Het werd als het uiterste verdedigingsmiddel tegen de toen bestaande Sovjetstrategie nl. een verrassingsaanval op het westen een zgn. aanval uit voorzorg gezien, het Warschaupact beschikte op dat moment over zo'n 20.000 vliegtuigen waarbij het duidelijk was dat een verrassingsaanval met grote formaties bommenwerpers zou plaatsvinden. Het enige antwoord wat de NAVO hiertegenover kon stellen was, luchtverdedigingsraketten uit te rusten met kernkoppen. Hiermee zouden grote formaties vliegtuigen uit de lucht konden worden geschoten.
De Delta Dagger werd operationeel in een tijd die bekend staat als het hoogte punt van de koude oorlog en waarin tevens de Cuba crisis speelde.
Uit deze specifieke periode (1962) is bekend dat er in en rond de vliegbasis heel veel militaire activiteiten waren "er moest iets kostbaar worden beschermd" aldus destijds de voormalige commandant Alma R. Flake in een interview in de V.S.

Toen in de tweede helft van de zestiger jaren de geleide wapengordel in West Duitsland een feit werd (met name de Nike raketten konden om formaties bommenwerpers uitschakelen,van een nucleaire lading worden voorzien) verviel de noodzaak  luchtverdedigingsjagers uit te rusten met kernkoppen.
Conclusie: er hebben wel degelijk kernwapens gelegen op de voormalige vliegbasis Soesterberg zij werden er tijdens de oplopende spanningen rond Cuba opgeslagen bij het operationeel worden van de Geleide wapen gordels in West-Duitsland zijn de kernkoppen uit Soesterberg teruggetrokken.

AIM-26A Falcon