Vuurtorens in Nederland (15) Harlingen.

Vuurtoren Harlingen (foto Rijksmonumenten)

Harlingen werd dankzij het nabij gelegen rijkste klooster van Friesland (Ludingakerk) een belangrijke havenplaats dat in 1234 stadsrechten kreeg.

Het lag toen westelijker en moest door kustafslag naar het oosten worden verplaatst.

De handelsvaart naar landen rond de Noordzee en Oostzee nam toe, ook was Harlingen belangrijk voor de beurtvaart naar de Wadden, naar de binnenwateren en de Zuiderzeesteden. 

Harlingen zorgde ook voor een gedeelte van de beloodsing van de scheepvaart, ook aan de walvisvaart werd veel verdiend, in 1644 verhuisde de Admiraliteit van Friesland van Dokkum naar Harlingen dat er op deze manier een marinehaven bij kreeg.

In de loop van tijd is er veel veranderd, Harlingen is nu nog alleen een vissers en handelshaven.

Naast de huidige vuurtoren werd een oude fundering van een 16e eeuws houten vuurtoren gevonden, later zou er bij de ingang van de haven een vierkante stenen toren hebben gestaan, die in 1759 werd vervangen door een nieuwe stenen vuurtoren op de stadsdijk.

Vanwege verandering van het vaarwater is de toren in 1882 gedoofd, en werd er een lantaarn op een geschoorde houten paal geplaatst.

Deze paal werd in 1904 vervangen door een zeskantige houten vuurtoren.

De bouw van de huidige toren werd in 1920 aanbesteed naar een ontwerp van C. Jelsma die ook de toren van Noordwijk ontwierp, de toren werd opgetrokken uit gewapend beton en metselwerk.

In maart 1922 kwam de toren gereed en kreeg de 21 meter hoge toren een elektrisch licht, in 1971 werd de toren van een witte pleister laag voorzien.

Toen in 1976 veranderingen in de havenmond werden aangebracht werd de vuurtoren overbodig toch zou het nog tot 1998 duren voordat het licht werd gedoofd.

De vuurtoren werd te koop aangeboden en kreeg een horeca functie, het lichthuis werd in 1998 tijdelijk verwijderd waarna een extra verdieping op de toren werd gebouwd die nu dienst doet als hotelkamer voor twee personen, andere gedeeltes van de toren doen dienst als vergaderruimte.

De vuurtoren is vanwege zijn witte uiterlijk nog altijd een markante verschijning in Harlingen.

Vuurtorens in Nederland (5) Noordwijk.

vuurtoren Noordwijk

Rond het jaar 1200 vestigden zich de eerste vissers op een plek dat nu Noordwijk heet.

Er ontstond een kleine nederzetting, men voer vanaf het strand met een vissersvloot van circa 40 schepen een haven was er niet.

Na regeringsmaatregelen: beperking van de haringvisserij in o.a. Noordwijk en Katwijk, om andere plaatsen een kans te geven, telde de vloot nog maar 16 bomschuiten, in 1913 was het gedaan met de visserij, intussen was Noordwijk vanaf de tweede helft van de 19e eeuw een badplaats in wording geworden wat heden ten dage is uitgegroeid tot een volwaardige badplaats.

In 1444 werd in Noordwijk een vuurboet aangelegd op kosten van de kerk, de schippers moesten jaarlijks aan het onderhoud hiervan meebetalen, het zgn. vuurgeld.

In 1716 verdween de vuurboet tijdens een storm onder de golven, een nieuwe vuurboet werd met behulp van een lening uit Katwijk bekostigd, in 1811 werd de vuurboet afgebroken.

Pas in 1854 kwam er een visserslicht; een grote lantaarn op de kap van een vierkant stenen gebouw.

In 1906 werd er door het Rijk een plan voor de verbetering van de kustverlichting opgesteld, daarin werd bepaald dat er tussen Scheveningen en IJmuiden een kustlicht moest komen.

In 1922 werd met de bouw begonnen, de toren werd opgetrokken uit gewapend beton en donkere

Franse gevelklinkers.

Op 1 augustus 1923 werd het gevellicht ontstoken, de gevelklinkers werden, vanwege vochtproblemen, van een witte pleisterlaag voorzien.

In 1953 werd Noordwijk een kustwachtstation, op 15 meter hoogte werd toen een uitkijklokaal gebouwd  en werd toen bemand door drie personen die in twee ploegen werkten.

Sinds 1988 is de toren niet langer bemand en werkt alles automatisch.

De geheel witte toren van zes verdiepingen, die 33 meter hoog is, heeft een prominente plaats

aan de Wilhelmina boulevard aan het Vuurtoren plein het vuurtoren licht is in een cirkel van 33 kilometer goed te zien.